Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ

Нуртлеу Заманбеков 1 , Худайберген Азизов 1 , Sobiech Przemyslaw 2 , Ерганат Корабаев 1 , Нурзила Кобдикова 1 , Ширин Туржигитова 1 , Маржан Баймурзаева 1

1 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ; 2 Варминск-Мазурск университеті

doi.org/10.37884/3-2024/01 Бет. 5-15 Қабылданды 29.08.2024 Жарияланды 30.09.2024

Аңдатпа

Мақалада емдік қасиеті бар дәрілік өсімдіктер жиынтығынан дайындалған кешенді фитопрепараттың және оның жекеленген компоненттерінің жіті, кумулятивті және созылмалы уыттылық көрсеткіштері зертханалық жануарларда жан-жақты зерттелінген. Зерттеу жүргізу нәтижесінде алынған мәліметтер кешенді фитопрепараттың және оның жеке компоненттерінің ешқайсысының бұлшық ет және ауыз қуысы арқылы енгізген кезде сынақ тобындағы жануарларының өліміне душар еткізбейтіндігі анықталды. Өсімдік экстрактілерін енгізгеннен кейін жануарларда реакциялар бірден пайда болады және қысқа мерзімді мазасыздық түрінде жалпы реакцияларды көрсетті. Әлсіз интоксикацияның клиникалық белгілері 5-7 минутқа созылып, сонан кейін толығымен тоқтайды. Препарат компоненттерінің метатоксикалық әсерінің ықтимал салдарын зерттеу үшін сойып-зерттеу кезінде ішкі ағзаларда айқын патологиялық ауытқулар анықталған жоқ. Салыстырылған топтардағы патологиялық көрініс бір типті болды және ерекше белгілері айқындалмады. Деректерді талдау нәтижесінде фитопрепаратты жоғары дозада бірнеше рет енгізу сынақ топтарындағы тышқандардың дене салмағының төмендеуіне әкеледі. Әсіресе бұл көрсеткіш фитопрепаратты күн сайын 30 тәулік ішінде 1,0 мл дозада енгізген кезде байқалды, сынақ тобындағы тышқандарының дене салмағының абсолютті өсуі фондық мәндерден 10,7%, ал бақылау және интакті топтардың көрсеткіштерімен салыстырғанда оның сенімді төмендеуі байқалды, орта есеппен 8,9%-ға дейін. Поликомпонентті фитопрепарат оңтайландырылған дозада қанның морфологиялық және биохимиялық көрсеткіштеріне қуаттандырып әсер етсе, ал жоғары дозаларында, керісінше, тежеп әсер ететіндігі анықталды.

поликомпонентті фитопрепарат, экстракт, уыттылық, кумуляция, морфологиялық көрсеткіш, биохимиялық көрсеткіш.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1 Мурзалиев, И.Дж. Лечение ягнят при инфекционной патологии органов дыхания [Текст] / И.Дж. Мурзалиев // Ученые записки учреждения образования «Витебская ордена «Знак почета» Государственная академия ветеринарной медицины». - 2015. - Т. 51. - Вып. 1. - С. 237-239.
  2. 2 Алексеев, А.Д., Петрова, О.Г., Дроздова, Л.И. [Текст] / А.Д. Алексеев [и др.] // Особенности проявления острых респираторных вирусных инфекций крупного рогатого скота в современных условиях // Аграрный вестник Урала. - 2015 №6 (636). - С.38-40.
  3. 3 Петрянкин, Ф.П. Болезни молодняка животных: учебное пособие [Текст] / Ф.П. Петрянкин, О.Ю. Петрова // 2-е изд., перераб. и доп., СП.; М.; Краснодар. - 2014. – 352 с.
  4. 4 Яруллина, Э.С. Комплексный подход к лечению респираторных болезней телят [Текст] / Э.С. Яруллина, Ф.А. Медетханов // Ученые записки КГАВМ, 2020. – Т.242(II). – С.222-226.
  5. 5 Aksionova, V.M., Nikulina, N.B. The Morphological Research of Calves Erythrocytes and Neutrophils during Acute Bronchopneumonia [Text] / V.M. Aksionova, N.B. Nikulina // Life Science Journal. – 2014. – Vol.11(9). – P.322-325.
  6. 6 Antonov, V. The effectiveness of vaccine prophylaxis of conjugated pneumococcal vaccine in patients with chronic obstructive pulmonary disease for 5 years of observation [Text] / V.Antonov, G. Ignatova // Allergy. – 2018. – №105(73). – P.478-479.
  7. 7 Semenenko, M.P. Ways to Improve the Ecological Safety of the Livestock Sector under Associative Mycotoxicoses [Text] / M.P. Semenenko, E.V. Kuzminova, E.V.Tyapkina, O.A. Fomin, I.A. Rodin // Journal of Environmental Management and Tourism, 2017. – V.8 – №7(23) – P.1334-1339.
  8. 8 Sokolov, M.N. Enterosorption as a method of detoxification therapy in animals and birds [Text] / M.N. Sokolov, E.V. Kuzminova, S.G. Kanatbaev // Modern Science. – 2017. – №2. – С. 57-59.
  9. 9 Vieillard-Baron, A. Heart-lung interactions: have a look on the superior vena cava and on the changes in right ventricular afterload [Text] / A. Vieillard-Baron, X. Repesse, C. Charron // Crit. Care. Med. – 2015. – Vol.43, №2. – Р.52.
  10. 10 A New Environmentally Safe Phytopreparation the inscresing the Protective Function of Calves [Txt] / Turzhigitova Sh.B. [and etc.] // Jornal of Pharmaceutical Sciences and Resarch.- 2021.- Vol. 14(2). - P. 887-894. (https://rjptonline.org/AbstractView.aspx?PID=2021-14-2-54).
  11. 11 Technology for Obtaining Dosage Forms (Tinctures, Extracts) from Local Plant Raw Materials and studying their Toxicity [Txt] / Turzhigitova Sh.V. [and etc.] // Jornal of Pharmaceutical Sciences and Research. – 2022. - Vol. 15(8). - P. 3540-3548. (https://rjptonline.org/AbstractView.aspx?PID=2022-15-8-3618.
  12. 12 Comparative Pharmacotherapeutic efficacy of Therapeutic Interventions in infectious Keratoconjunctivitis in cattle [Text] / Boranbayeva K. E. [and etc.] // Research J. Pharm. and Tech. 16(1): January 2023.-p.46-54.
  13. 13 Туржигитова Ш.Б., Заманбеков Н.А., Собиех П, Кобдикова Н.К. Получение концентрированных экстрактов из сырья растительного происхождения и изучение их токсичности // «Исследования, результаты». Научный журнал КазНАУ. №2 (86) 2020.-С. 78-83.
  14. 14 Медведь, Л.И. Пестициды и проблема здравоохранения [Текст] / Л.И. Медведь, Ю.С.Каган, Е.И. Спыну // Журнал Всесоюзного химического общества. – 1988. – Т.8 - №3. – С.263-271.
  15. 15 Яруллина, Э.С. Изучение острой токсичности средства на основе растительного сырья при внутримышечном введении [Текст] / Э.С. Яруллина, Ф.А. Медетханов, Д.П. Хадеев, К.В. Муравьева // Сборник материалов Международной научно-практической конференции 12-15 февраля 2019 г. – Ижевск. – 2019. – Т. 2. – С.136-139.
  16. 16 Созинов, В.А. Изучение острой токсичности экстрактов морских бурых водорослей рода Laminaria Saccarina [Текст] / В.А. Созинов, С.А. Ермолина // Материалы Международной конференции ветеринарных фармакологов и токсикологов, посвященной 125-летию Н.А. Сошественского. – Казань. – 2001. – С. 90-93
  17. 17 Хабриев, Р.У. Руководство по экспериментальному (доклиническому) изучению новых фармакологических веществ [Текст] / Под общей редакцией Р.У. Хабриева. – 2 изд., перераб. и доп. – М.: ОАО «Издательство «Медицина», 2005. – 832 с.
  18. 18 Тихонов, А. И., Ярных, Т. Г. «Технология лекарственных форм» [Текст]: Под ред. А. И. Тихонова /А. И. Тихонов, Т. Г. Ярных // Изд.НФАУ «Золотые страницы», 2002. – С. 384-388.
  19. 19 Миронов, А.Н. Руководство по проведению доклинических исследований лекарственных средств [Текст] Часть первая. – М., - 2012. – 944 с.
  20. 20 Медетханов, Ф.А. Параметры острой токсичности комплексного средства на основе растительного сырья [Текст] / Ф.А. Медетханов, Д.П. Хадеев, Муравьева // Учёные записки КГАВМ, 2017. Т. 230 (II). – С. 106.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 3(103) (Sep. 2024), 5–15. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2024/01.
(1)ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler 2024, No. 3(103), 5-15. https://doi.org/10.37884/3-2024/01.
ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ. (2024). Izdenister Natigeler, 3(103), 5-15. https://doi.org/10.37884/3-2024/01
ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3(103), p. 5–15, 2024. DOI: 10.37884/3-2024/01. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/703. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 3(103) (September): 5-15. https://doi.org/10.37884/3-2024/01.
“ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ” (2024) Izdenister natigeler, (3(103), pp. 5–15. doi:10.37884/3-2024/01.
[1]“ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ”, Izdenister natigeler, no. 3(103), pp. 5–15, Sep. 2024, doi: 10.37884/3-2024/01.
“ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister Natigeler, no. 3(103), Sept. 2024, pp. 5-15, https://doi.org/10.37884/3-2024/01.
“ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister natigeler, no. 3(103) (September 30, 2024): 5–15. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/703.
1.ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3(103):5-15. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/703
1.ПОЛИКОМПОНЕНТТІ ФИТОПРЕПАРАТТЫҢ ЖІТІ, КУМУЛЯТИВТІ ЖӘНЕ СОЗЫЛМАЛЫ УЫТТЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2024;(3(103):5-15. doi:10.37884/3-2024/01