Аңдатпа
Тұқымдар ересек өсімдіктерге қарағанда стресске төзімді. Сондықтан өсімдіктер көбінесе топырақта тұқымдарының сақталуын қамтамасыз етеді. Атап айтқанда, төзімді топырақ тұқым қорлары тұқымдардың жарамдылық мерзімін тиімді ұзартып, олардың өнгіштігін сақтап қана қоймайды, сонымен қатар тұқымның өну мерзімін ұзарта алады, осылайша тұқымдар өну кезінде кездесетін тәуекелдерді азайтады және популяцияның жаңаруы мен қалпына келуіне ықпал етеді. Дегенмен, Tamarix ramosissima және Salix purpurea тұқымдарының өнгіштігінің мерзімі қысқа, температураның кең ауқымында тез өніп шығуы мүмкін және "оппортунистік" өну стратегиясына ие, сондықтан тұрақты топырақ тұқым қорын құра алмайды. Екінші жағынан, Tamarix ramosissima өсімдігі көктемде де, жазда да репродуктивті маусымда жоғары өнгіш тұқым бере алады, ал тамыз-қыркүйек айларында жазғы гүлдерден алынған тұқымдар қыстың басында 80% - дан астам өміршең болып қалады (қараша, піскеннен кейін 2 айдан кейін). Зерттеулер көрсеткендей, мұздату температурасынан төмен температура көптеген ағаштар мен бұталардың тұқымдарын ұзақ уақыт құрғақ сақтау үшін оңтайлы болып табылады, бұл тұқымның жақсы өнуін сақтайды. Келесі көктемде ауа температурасы көтеріліп, қар еріген кезде, жазғы гүлдердің өміршең тұқымдарының өнуіне кепілдік беріледі және ерте көктемде сәтті тамыр алады. Tamarix ramosissima және Salix purpurea -ның үздіксіз гүлдену мен жеміс берумен байланысты репродуктивті стратегиялары оған "тірі тұқым банкін" құруға мүмкіндік береді және оның тез өну тактикасы репродуктивті табысқа жетуге мүмкіндік беретін қолайлы жағдайларда көшеттерге тұқымның өнуін қамтамасыз етеді.
Кілт сөздер: Tamarix ramosissima, Salix purpurea, тұқым өнгіштігі, стресске төзімді, тұқым қоры, өміршеңдік, сорттар құру.
01 Кіріспе
Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.
02 Әдебиеттер тізімі
- 1 Байтулин И.О. Теоретические основы и методические подходы к интродукции растений в регионах с экстремальными климатическими условиями // Известия НАН РК. Серия биологическая и медицинская - 2010. - № 2 (278). – С. 18–25
- 2 Алексейчук Г.Н., Ламан Н.А. Физиологическое качество семян сельскохозяйственных культур и методы его оценки. - Минск: Право и экономика, 2005. - 48 с.
- 3 Острошенко В.Ю. Влияние стимулятора роста «Эпин-Экстра» на энергию прорастания и лабораторную всхожесть семян сосны обыкновенной (Pinus sylvestris L.) // Вестник КрасГАУ, серия биологические науки. – 2017. - № 11. – С. 208-218.
- 4 Rajjou L., Lovigny Y., Job C., Belghazi M., Groot S., Job D. Seed quality and germination // In book In seeds: biology, development and ecology. – Navie, 2007. – P. 324-332. https://doi.org/10.1079/9781845931971.0324
- 5 International rules for seed testing. – Japan: Sapporo, 2019. – 20 p.
- 6 Теленгатор М.А., Уколов B.C., Кузьмин И.И. Обработка и хранение семян. - М.: Колос, 1980. - 272 с.
- 7 Reed B.M. Plant Cryopreservation. A Practical Guide. – New-York: Springer Science, 2008. – 513 p.
- 8. Zhang Q., Zhang X.S. 2012. Impacts of predictor variables and species models on simulating Tamarix ramosissima distribution in Tarim Basin, Northwestern China. Journal of Plant Ecology 5:337–345. doi: 10.1093/jpe/rtr049
- 9. Horton J.L., Clark J.L. 2001. Water table decline alters growth and survival of Salix gooddingii and Tamarix chinensis seedlings. Forest Ecology and Management 140:239–247. doi: 10.1016/s0378-1127(00)00314-5
- 10. El-Keblawy A. 2013. Effects of seed storage on germination of two succulent desert halophytes with little dormancy and transient seed bank. Acta Ecologica Sinica 33:338–343. doi: 10.1007/978-94-007-7411-7_7
- 11. Lauron-Moreau, A., Pitre, F.E., Argus, G.W., Labrecque, M., Brouillet, L. Phylogenetic relationships of American Willows (Salix L., Salicaceae) (Открытый доступ)(2015) PLoS ONE, 10 (4), art. no. e0121965. doi: 10.1371/journal.pone.0121965
- 12. Boucher, L.D., Manchester, S.R., Judd, W.S. An extinct genus of Salicaceae based on twigs with attached flowers, fruits, and foliage from the Eocene Green River Formation of Utah and Colorado, USA (2003) American Journal of Botany, 90 (9), pp. 1389-1399. doi: 10.3732/ajb.90.9.1389