Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ

Серік Кененбаев 1 , Гульвира Есенбаева 2 , Нурпейис Калдыкозов 2

1 «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ҒЗИ»; 2 КЕАҚ «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті»

doi.org/10.37884/3-2023/23 Бет. 209-219 Қабылданды 18.08.2023 Жарияланды 29.09.2023

Аңдатпа

Мақалада органикалық және биологиялық тыңайтқыштар мен биологиялық заттардың топырақтың тиімді құнарлылығы мен жүгері өнімділігіне әсерін зерттеу нәтижелері келтірілген. Биологиялық тыңайтқыштар мен биопрепараттарды жыл сайын қолдану (тұқымдарды өңдеу, вегетациялық кезеңде өсімдіктерді жапырақты өңдеу) жүгерінің өнімділігі мен сапасын арттыруға және топырақ ортасының микробиологиялық қызметін белсендіруге ықпал етті. Топырақтың әлеуетті және тиімді құнарлылығын арттыру, жалпы қарашіріктің 0,3-0,04%-ға, жылжымалы Р2О5 5,4-7,7-ге және К2О 3,4-10,0 мг/кг топыраққа арту үрдістері атап өтілді. Жүгері дәнінің сапасына биологияландыру құралдарының әсері жүгері дәніндегі ақуыздың ең көп мөлшері «Нanseplant» кешені бар варианттарда және биоэкогум (7,23-8,00%), көң әсері бар нұсқаларда біршама төмен екенін көрсетті, ал Тумат және Агрофлоринде - 6,56-6,82%. Бақылау нұсқасында-6,34%. Бақылау нұсқасының жүгері дәндеріндегі май мөлшері 3,50% деңгейінде, биологияландыру құралдары бар нұсқаларда - 3,96-4,60% деңгейінде болды. Жүгерінің өнімділік деңгейі биологияландыру құралдарын қолдануға байланысты 127,2-153,6 ц / га құрады, бұл көрсеткіштің мәні бақылау нұсқасында 104,8 ц / га құрады. ең жоғары өнімділік биоэкогум (153,6 ц/га), сәл төмен Агрофлорин (142,0 ц/га) және hanseplant (140,6 ц/га) нұсқасында алындыга). Жүгері дәндеріндегі ақуыздың ең көп мөлшері hanseplant және БиоЭкоГум (7,23-8,00%) кешені бар варианттарда болды, бұл көрсеткіштің мәні бақылауда – 6,34%.

жүгері, органикалық және биологиялық тыңайтқыштар, биологиялық препараттар, құнарлылық, өнім сапасы, өнімділік

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Григорук В.В. Развитие органического сельского хозяйства в мире и Казахстане // Продовольственная и сельскохозяйственная организация объединенных наций. Анкара, 2016. 168 с.
  2. 2. Лыжин Д. Н. Органическое сельское хозяйство в контексте стратегии зелёного роста // Биоэкономика и экобиополитика. 2016; №1. С. 9-16. DOI: https://moluch.ru/th/7/archive/26/1147/
  3. 3. Тасекеев М.С., Еремеева Л.М., Сеткулова Ш.А. Мировой опыт развития органического земледелия (Обзорно-аналитическое исследование). Алматы, 2011. 123 с.
  4. 4. http://www.nca.kz/info/articles/media/organicheskiy-rynok-kazakhstana-perspektivy-i-vozmozhnosti/
  5. 5. https://www.akorda.kz/ru/addresses/addresses_of_president/poslanie-glavy-gosudarstva-kasym-zhomarta-tokaeva-narodu-kazahstana
  6. 6. Давлетшин, Ф. М. Использование биопрепарата фитоспорин при возделывании яровой пшеницы в южной лесостепи Республики Башкортостан [Текст] / Ф. М. Давлетшин, Х. М. Сафин, Д. С. Аюпов // Достижения науки и техники АПК. – 2010. – № 10. – С. 12–14.
  7. 7. Биопрепараты в сельском хозяйстве [Текст] / И. А. Тиханович [и др.]. – Москва : ГНУ ВНИИСХМ, 2005. – 153с.
  8. 8. Рабинович, Г. Ю. Применение новых биоудобрений и биопрепаратов при возделывании яровой пшеницы (Triticum aestivum) и картофеля (Solanum tuberosum L.) [Текст] / Г. Ю. Рабинович, Н. Г. Ковалев, Ю. Д. Смирнова // Сельскохозяйственная биология. – 2015. – Т. 50, № 5. – С. 665–667.
  9. 9. Mayer J., Gunst L., Maeder P. Productivity, quality and sustainability of winter wheat under long-term conventional and organic management in Switzerland. European Journal of Agronomy, 2015, vol. 65, pp. 27-39.
  10. 10. Vassilev N., Vassilev M., Lopez A. Unexploited potential of some biotechnological techniques for biofertilizer production and formulation. Applied Microbiology and Biotechnology, 2015, vol. 99, i. 12, pp. 4983-4996.].
  11. 11. Уромова, И.П. Повышение биопотенциала картофеля с использованием биопрепаратов / И.П. Уромова // Плодородие. – 2008. – № 3. – С. 28 – 29.
  12. 12. Buchanan, B.B. Biochemistry and molecular biology of plants / Eds. B.B. Buchanan, W. Gruissem, R.L. Jones. American Society of Plant Physiologists, Rockville, Maryland, USA. – 2006. – 1248 p.
  13. 13. Villarreal-Romero, M. Soil cover crop, vermicompost and soil microbial activity it the tomato production / M. Villarreal-Romero, S. Parra-Terraza S., P. Sanchez-Pena et al. // Revista Mexicana de Ciencias Agricolas. – 2010. – Vol. 1. – Num. 2. – P. 217-229.
  14. 14. Черемисин, А.И. Влияние стимуляторов роста и биофунгицидов на продуктивность растений картофеля / А.И. Черемисин, И.А.Якимова // Достижения науки и техники АПК. – 2011. – №3. – С. 26-28.
  15. 15. Суров, В.В. Влияние удобрений и флавобактерина на урожайность и качество клубней картофеля / В.В. Суров, О.В. Чухина // Молочнохозяйственный вестник – 2012. – №2(6). – С. 12-17.
  16. 16. Немченко, В.В. Влияние биопрепаратов и регуляторов роста на структуру урожая и продуктивность яровой пшеницы / В.В. Немченко,М.Ю. Цыпышева // Вестник Алтайского государственного аграрного университета. – 2014. – №8. – С. 5-8.
  17. 17. Полянская, Л.М. Содержание и структура микробной биомассы как показатель экологического состояния почв/ Л.М. Полянская, Д.Г. Звягинцев // Почвоведение. – 2005. – № 6. – С. 706-714.
  18. 18. Chintala, R. Phosphorus sorption and availability in biochars and soil biochar mixtures/ R. Chintala, T.E. Schumacher, L.M. McDonald, D.E. Clay, D.D. Malo, S.A. Clay, S. K. Papiernik, J.L. Julson // CLEAN-Soil Air Water. – 2014, 42(5). – P. 626-634.).
  19. 19. Черненко В.В., Авдеенко А.П. Биологические препараты повышают продуктивность озимой пшеницы / Кубанские Новости. -2017.- №55(6225)
  20. 20. Кирюшин, В.И. Экологизация земледелия и технологическая политика. / М.:. Колос. - 2000. - 367 с.
  21. 21. Лыков, А.М.. Органическое вещество пахотных почв Нечерноземья / М.: Россельхозакадемия. ГНУ ВНИПТИОУ. - 2004, - 630 с.
  22. 22. Добровольский, Г.В. Деградация почв – угроза экологического кризиса / В сборнике: Куда движется век глобализации? // Волгоград. – 2014. - С. 192-203.
  23. 23. https://www.agronom.com.ua/optymyzatsyya-razmeshhenyya-rastenyj-kukuruzy-na-pole/
  24. 24. https://agrosektor.kz/agrotema-online/zashhishhaem-posevy-kukuruzy.html
  25. 25. http://agrostore.biz.ua/ru/stabilizaciya-rostovyx-processov-rastenij-kukuruzy-pri-xolodovom-stresse/

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 3 (99) (Sep. 2023), 209–219. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2023/23.
(1)ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ. Izdenister natigeler 2023, No. 3 (99), 209-219. https://doi.org/10.37884/3-2023/23.
ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ. (2023). Izdenister Natigeler, 3 (99), 209-219. https://doi.org/10.37884/3-2023/23
ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (99), p. 209–219, 2023. DOI: 10.37884/3-2023/23. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/364. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 3 (99) (September): 209-19. https://doi.org/10.37884/3-2023/23.
“ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ” (2023) Izdenister natigeler, (3 (99), pp. 209–219. doi:10.37884/3-2023/23.
[1]“ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 3 (99), pp. 209–219, Sep. 2023, doi: 10.37884/3-2023/23.
“ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (99), Sept. 2023, pp. 209-1, https://doi.org/10.37884/3-2023/23.
“ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 3 (99) (September 29, 2023): 209–219. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/364.
1.ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Sep. 29 [cited 2026 Sep. 15];(3 (99):209-1. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/364
1.ЖҮГЕРІНІ ӨСІРУДІҢ ЖАСЫЛ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨНІМНІҢ ӨНІМДІЛІГІ МЕН САПАСЫНА ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 2023;(3 (99):209-219. doi:10.37884/3-2023/23