Мәзір
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН МЕХАНИКАЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛЕНДІРУ

КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ

Олжас Сейпаталиев 1 , Тоқтар Әбілжанұлы 2 , Данияр Абилжанов 2 , Даурен Көшербай 1 , Қабдырахим Қалым 1

1 «Қазақ ұлттық аграрлық ұлттық зерттеу университеті» КЕАҚ; 2 «Агроинженерия ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС

doi.org/10.37884/3-2025/59 Бет. 598-604 Қабылданды 14.07.2025 Жарияланды 30.09.2025

Аңдатпа

Жануарларды бағумен айналысатын шаруашылықтардың көпшілігі (71-82%) 50 мен 100 бас ірі қара мал және 500-ге дейін қой ұстауды құрайды. Шағын шаруашылықтарда азықтандыру тиімділігін арттыру мақсатында 3,0 м³ көлеміндегі бункері бар дозатор-араластырғыш, азық және дәнді азық ұнтақтағыштармен жабдықталған мобильді мини-корм зауыты ұсынылады. Бұл зерттеудің жаңалығы – азық дайындау мен тарату процестерін біріктіретін мобильді қондырғының әзірленуі, бұл ұнтақтау және араластыруға арналған жеке жабдықтардың қажетсіздігін жояды. Қазіргі таңдағы азық дозаторлары мен араластырғыштарымен салыстырғанда мини-корм зауытының қолданылуы шөпті тасымалдау мен жүктеу операцияларын жояды, жалпы операциялардың санын 40%-ға, операциялық шығындарды 1,5 есеге, ал капиталды салымдарды 3 есеге төмендетеді. Сонымен қатар, шаруашылықтарда стационарлық азық ұнтақтағыштар мен қосымша азық қондырғыларын қажет етпейді, бұл технологияны әмбебап етеді. Бұл зерттеу мини-корм зауытының конструкциясы, экономикалық пайдасы мен технологиялық жаңалықтарына жан-жақты талдау жасап, оны шағын мал шаруашылықтарында қолданудың мүмкіндігін көрсетеді. 

азық дайындау азық ұнтақтағыш дәнді азық ұнтақтағыш шығындарды азайту механизация тұрақты ауыл шаруашылығы агроинженерия азық тиімділігі

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Seipataliev O., Kabdyrakhim K., Abilzhanuly T., Abilzhanov D., Espergenova G., Almuğambetova G. Obosnovanie parametrov malogabaritnogo razdatchika-smesitelya kormov // Izdenister Natigeler. – 2025. – № 1 (105). – S. 401–409. – https://doi.org/10.37884/1-2025/43
  2. 2. Ilin I.V. Tendentsii razvitiya tekhniki dlya zhivotnovodstva i kormoproizvodstva // Traktory i sel'skokhozyaystvennye mashiny. – 1996. – № 8. – S. 1-9.
  3. 3. Frolov V.Yu., Sysoev D.P. Optimizatsiya protsessov prigotovleniya kormov raz-datchikom-smesitelem // Tekhnika i oborudovanie dlya sela. – 2011. – № 2. – S. 22-23.
  4. 4. Sysoev D.P., Frolov V.Yu. Sovershenstvovanie rabochego organa razdatchika kormov // Tekhnika v sel'skom khozyaystve. – 2009. – № 5. – S. 12-15.
  5. 5. Sysoev D.P., Frolov V.Yu. Eksperimental'nye aspekty optimizatsii protsessa prigotovleniya kormov izmel'chitelem-smesitelem // Mekhanizatsiya i elektrifikatsiya sel'skogo kho-zyaystva. – 2009. – № 10. – S. 16-18.
  6. 6. Tishchenko M.A., Braginets S.V., Klimenko V.I. Kombinirovannaya mashina dlya prigotovleniya i razdachi kormov // Sel'skiy mekhanizator. – 2010. – № 11. – S. 22-23.
  7. 7. Mohan D., Kumar A., Patel R., Varghese M. Development of safer fooder-cutter ma-chines: a case study from north India // Safety Science. – 2004. – Vol. 42, Iss. 1. – P. 43-55.
  8. 8. Kariuki J.N., Gitau G.K., Gachuiri C.K., Tamminga S., Muia J.M.K. Effect of sup-plementing napier grass with desmodium and lucerne on DM, CP and NDF intake and weight gains in dairy heifers // Livestock Production Science. – 1999. – Vol. 60, Iss. 1. – P. 81-88.
  9. 9. Pishgar Komleh S.H., Keyhani A., Rafiee Sh. Energy use and economic analysis of corn silage production under three cultivated area levels in Tehran province of Iran // Energy. – 2011. – Vol. 36, Iss. 5. – P. 3335-3341.
  10. 10. Khan N.A., Tewoldebrhan T.A., Zom R.L.G., Cone J.W., Hendriks W.H. Effect of corn silage harvest maturity and concentrate type on milk fatty acid composition of dairy cows // Journal of Dairy Science. – 2012. – Vol. 95, Iss. 3. – P. 1472-1483.
  11. 11. Ali M., Weisbjerg M.R., Cone J.W., van Duinkerken G., Blok M.C., Bruinenberg M. Postruminal degradation of crude protein, neutral detergent fibre and starch of maize and grass si-lage in dairy cows // Animal Feed Science and Technology. – 2012. – Vol. 177, Iss. 3–4. – P. 172-179.
  12. 12. Mohd-Setapar S.H., Abd-Talib N., Aziz R. Review on crucial parameters of silage quality // APCBEE Procedia. – 2012. – Vol. 3. – P. 99-103.
  13. 13. Konovalov V.V., Vlasov A.A. Raschet smesitel'noy kamery pri vzaimodeystvii potokov sukhikh i zhidkikh komponentov // Dostizheniya nauki i tekhniki APK. – 2003. – № 9. – S. 29-30.
  14. 14. Bakin I.A., Belousov G.N. Stokhasticheskiy podkhod k otsenke kachestva smeshi-vaniya sypuchikh materialov v tsentrobezhnykh smesitelyakh // Khranenie i pererabotka sel'khozsyr'ya. – 2010. – № 7. – S. 58-61.
  15. 15. Kolobov M.Yu., Sakharov S.E., Kolobova V.V. Smesitel' sukhikh kormov // Kor-moproizvodstvo. – 2011. – № 5. – S. 46-48.
  16. 16. Frolov V.Yu., Priporov I.E., Sysoev D.P. Klassifikatsiya tekhnicheskikh sredstv dlya prigotovleniya i razdachi kormovykh smesey na malykh fer makh KRS // Politematicheskiy setevoy elektronnyy nauchnyy zhurnal Kubanskogo gosudarstvennogo agrarnogo universiteta. – 2015.
  17. 17. T.Abilzhanuly. Justification of parameters of impact-spreading finger shaft for grinder-mixer-dryer using the example of eggshells./ Abilzhanuly, T., Iskakov, R., Abilzhanov, D., Gulyarenko, A., & Khan, V. // Eastern-European Journal of Enterprise Technologies, 3(1 (129), C. 33–44. https://doi.org/10.15587/1729-4061.2024.304127

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ. Izdenister natigeler. 3 (107) (Sep. 2025), 598–604. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2025/59.
(1)КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ. Izdenister natigeler 2025, No. 3 (107), 598-604. https://doi.org/10.37884/3-2025/59.
КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ. (2025). Izdenister Natigeler, 3 (107), 598-604. https://doi.org/10.37884/3-2025/59
КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (107), p. 598–604, 2025. DOI: 10.37884/3-2025/59. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1011. Acesso em: 15 sep. 2026.
“КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 3 (107) (September): 598-604. https://doi.org/10.37884/3-2025/59.
“КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ” (2025) Izdenister natigeler, (3 (107), pp. 598–604. doi:10.37884/3-2025/59.
[1]“КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ”, Izdenister natigeler, no. 3 (107), pp. 598–604, Sep. 2025, doi: 10.37884/3-2025/59.
“КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (107), Sept. 2025, pp. 598-04, https://doi.org/10.37884/3-2025/59.
“КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ”. Izdenister natigeler, no. 3 (107) (September 30, 2025): 598–604. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1011.
1.КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3 (107):598-604. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1011
1.КІШІ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА КОРМ ҚҰРАМЫН ДАЙЫНДАУ ТЕХНОЛОГИ-ЯСЫН АҚТАРУ. Izdenister natigeler. 2025;(3 (107):598-604. doi:10.37884/3-2025/59