Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР

Газиза Сарсенбаева 1 , Жәмиля Өсембаева 2

1 " Ж.Жиембаева атындағы қазақ өсімдіктерді қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институты" ЖШС; 2 "Ж.Жиембаев атындағы өсімдіктерді қорғау және карантин Қазақ ғылыми-зерттеу институты" ЖШС

doi.org/10.37884/03-1-2025/01 Қабылданды 11.07.2025 Жарияланды 15.10.2025

Аңдатпа

Қазақстан – әлемдегі астық өндіруші ірі елдердің бірі, алайда астықты ұзақ уақыт сақтау барысында сапасын жоғалтпай қорғау өзекті мәселе болып отыр. Астық сақтау кезінде ауа алмасуының жеткіліксіздігі мен ылғалдылықтың жоғары болуы биохимиялық өзгерістерге алып келіп, астықтың бұзылуына себеп болады. Астық зиянкестері мен микрофлораға қарсы экологиялық тұрғыдан қауіпсіз, тиімді әдістердің бірі – йодид калий мен молекулалық йод негізіндегі реттелетін газ ортасын (РГО) қолдану. Жүргізілген зерттеулер РГО-ның қамба бізтұмсығына (Sitophilus granarius L.), кіші ұн қоңызына (Tribolium confusum Duv.), астық егеуіші (Rhizopertha dominica F.), қойманың күрең тері жеміріне (Attagenus simulans Sols.) және Penicillium, Alternaria, Mucor зең саңырауқұлақтарына қарсы жоғары тиімділігін көрсетті. Аэрозольді нанотехнологияны пайдалану астық шығынын азайтуға және инсектицидтерді қолдануды қысқартуға мүмкіндік береді.

астық сақтау зиянкестер реттелетін газ ортасы аэрозольді технология биологиялық тиімділік микрофлора қорғау

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Vakhrouchev A.V., Golubchikov V.B. Numerical investigation of the dynamics of nanoparticle systems in biological processes of plant nutrition //Journal of Physics: Conference Series (61), 2007. – P. 31-35.
  2. 2. Sarsenbayeva G.B., Salpiev R.K., Mykhamadiev NS., Mengdibayeva G.Zh., Ageyenko A.V. Assessment of the efficiency of molecular iodine and potassium iodide treatment against grain storage pests. Ecology, Environment and Conservation, 23(2) : 2017; pp. 1068-1072.
  3. 3. Трисвятский Л.А., Мельник Б.Е. Технология приема, обработки, хранения зерна и продуктов его переработки. М.: Колос, 1983, 352 с.
  4. 4. Аликин В.Н., Вахрушев А.В., Голубчиков В.Б., Липанов А.М., Серебренников С.Ю. Разработка и исследование аэрозольных нанотехнологий. Москва, 2010, 196 с.
  5. 5. Сагитов А.О., Сарсенбаева Г.Б., Темиржанов М.Б. Эффективность действия ионизирующего излучения на вредителей зерна и продукты его переработки. Agrarian science, №2, 2019. ISSN 0869-8155. – p. 139-141.
  6. 6. Сарсенбаева Г.Б. О применении регулируемых газовых сред против вредителей зерна и продуктов его переработки. Журнал Агроалем №07 (84) 2016. – С. 46-47.
  7. 7. Сагитов А.О., Сарсенбаева Г.Б., Мухамадиев Н.С., Салпиев Р.К. Оценка эффективности воздействия молекулярного йода и йодида калия на вредителей запасов зерна при хранении. Журнал Хлебопродукты, №10, 2017. – С. 48-50.
  8. 8. Сарсенбаева Г.Б. Применение регулируемых газовых сред против вредителей запасов. Журнал БОСС Агро. №08 (120), 2016. – С. 20.
  9. 9. Сагитов А.О., Сарсенбаева Г.Б., Салпиев Р.К., Голубчиков В.Б., Усембаева Ж.С., Исмухамбетов Ж.Д., Жанарбекова А.Б. Рекомендации по защите зерна при хранении от вредителей и семенной микрофлоры для передачи технологии. Алматы, 2017. – 24 с.
  10. 10. Сагитов А.О., Сарсенбаева Г.Б. Зерновая безопасность. Ж. Агробизнес №4 (50) 2018. - С. 54-60.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР. Izdenister natigeler. 03-1(special) (Oct. 2025). DOI:https://doi.org/10.37884/03-1-2025/01.
(1)АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР. Izdenister natigeler 2025, No. 03-1(special). https://doi.org/10.37884/03-1-2025/01.
АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР. (2025). Izdenister Natigeler, 03-1(special). https://doi.org/10.37884/03-1-2025/01
АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 03-1(special), 2025. DOI: 10.37884/03-1-2025/01. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/978. Acesso em: 15 sep. 2026.
“АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 03-1(special) (October). https://doi.org/10.37884/03-1-2025/01.
“АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР” (2025) Izdenister natigeler [Preprint], (03-1(special). doi:10.37884/03-1-2025/01.
[1]“АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР”, Izdenister natigeler, no. 03-1, Oct. 2025, doi: 10.37884/03-1-2025/01.
“АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР”. Izdenister Natigeler, no. 03-1(special), Oct. 2025, https://doi.org/10.37884/03-1-2025/01.
“АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР”. Izdenister natigeler, no. 03-1(special) (October 15, 2025). Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/978.
1.АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Oct. 15 [cited 2026 Sep. 15];(03-1(special). Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/978
1.АСТЫҚТЫ САҚТАУ КЕЗІНДЕ БҰЗЫЛУЫН БОЛДЫРМАУ ӘДІСІ РЕТІНДЕ РЕТТЕУІШ ГАЗДЫҚ ОРТАЛАР. Izdenister natigeler. 2025;(03-1(special). doi:10.37884/03-1-2025/01