WAYS OF INVESTMENT DEVELOPMENT OF THE AGRO-INDUSTRIAL COMPLEX OF KAZAKHSTAN AT THE PRESENT TIME

Baltabek Shaldarov; Beibit  Syzdykov; Medeni Тunс  Durmus; Zhanar  Oralbayeva

doi:10.37884/2-2024/61

Аңдатпа

Ғылыми мақалада Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенін инвестициялық дамытудың қазіргі таңдағы бағыттары мен өзекті мәселелері берілді. Қазақстанда АӨК-ді дамыту мәселелері соңғы кезеңде жақсы жоспарланған мемлекеттік бағдарламалармен қамтамасыздандырылып отыр, солардың арасында басты назар – өткізу нарығының қолжетімділігін қамтамасыз ету және экспортты дамыту, ауыл аумақтарын дамыту. Алайда талдау барысында, қазіргі уақытта агроөнеркəсіптік кешенді инвестициялық дамытуда кемшіліктер көп, агро кəсіпорындар қызметтерінде нарықтық шаруашылық механизмдерінің жетілмеуі, коммерциялық ақпараттың жеткіліксіздігі, инвестициялық қаржыландыруда үлкен үлес тек ғана мемлекеттік бағдарламалар аясында жүргізіліп жатырғандығы анықталды. Статистикалық мәліметтерден ауыл шаруашылығы соңғы 2-3 жылдан бері 2-3 пайыздық даму үстінде екендігі сараланды, алайда бұл елімізде орын алып отырған әр жылғы кемі 7-8 пайыздық инфляция жағдайында жағдай мәз еместігін көрсетеді.

Елімізде АӨК инвестициялық қаржыландыру үлесінің төмендеуіне әкелетін негізгі себептер: кірісті ағымдағы тұтынуға мәжбүрлеп бөлу, амортизациялық аударымдар рөлінің төмендеуі, қажетті ақша айналымының болмауы, мемлекеттік қолдауды тиімді жүргізбеу, инфляция және басқа да жағымсыз құбылыстар теріс әсер етіп жатыр.

Авторлар тарапынан қазіргі жағдайда экономиканың аграрлық секторын дамыту бойынша инвестициялық қызметтерді жүзеге асырудың жолдары ұсынылды. Ғылыми мақалада еліміздің агроөнеркәсіп кешенінің экономикалық тиімділігін жоғарылату үшін инвестициялық саясаттың стратегияларын жасау, тетіктерін туындату, болашақ жылдар бойынша экономикалық тиімділікке әкелетін көрсеткіштермен бағыттарын жоспарлау, сонымен қатал жұмыс жасау, тиімді амортизациялық саясат жүргізу арқылы инвестициялық қызметті оңтайландыру, ауыл шаруашылық кәсіпорындардың қаржылық есебі арқылы өзін-өзі қаржыландыру жүйелері мен тетіктерін жолға қою ұсынылды.

экономика, агроөндіріс, агроөнеркәсіп кешені, даму стратегиясы, мемлекеттік реттеу, инвестиция, инвестициялық қаржыландыру, өнеркәсіпті цифрландыру, модернизацияландыру, амортизация, финансовый учет.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Address of the President of the Republic of Kazakhstan Nursultan Nazarbayev to the people of Kazakhstan "New opportunities for development in the conditions of the Fourth Industrial Revolution", January 10, 2018.
2. Program "Agro-business 2020" for the development of the agro-industrial complex of the Republic of Kazakhstan for 2013-2020. Approved by the Decree of the Government of the Republic of Kazakhstan dated February 18, 2013 N151.
3. State program "Digital Kazakhstan". Approved by the Decree of the Government of the Republic of Kazakhstan dated December 12, 2017 N827.
4. State program for the development of the agro-industrial complex for 2017-2021. Approved by the Decree of the Government of the Republic of Kazakhstan dated December 29, 2016 N894.
5. Zhamilya Syzdykova, Yerbolat Kekchebaev, Gulnara Zhakupova. http://marketingcenter.kz/20/market-agriculture-kazakhstan.html
6. Tilektes Yespolov. New digital directions of the agro-industrial complex, February, 2018.// [Electronic version] Availability: https://egemen.kz/article/165062-agroonerkasiptinh-dganha-tifrly-baghyttary.
7. Balabekova D.B., Imanbaev A.A. Actual directions for the effective development of the agro-industrial complex of Kazakhstan // Bulletin of the National Engineering Academy of the Republic of Kazakhstan, No. 4 (74) 2019.
8. Zhumasheva T., Special economic zones for the development of agricultural production in Kazakhstan [Text] / S. T. Zhumasheva, B. V. Syzdykov, A. S. Abylkasym / / problems of the agricultural market. – 2019.- No. 4. - 68-76 b.
9. Sahanova G.B. Prodovol'stvennaja bezopasnost' Kazahstana. Vestnik universiteta Turan. 2019 g., №1, str.47-53
10. V.N. Seitova, A.N. Isahmetova, A.B. Makhatova, R.Giese The status and the ways of rational use of production capacity of agricultural processing enterprises in the turkestan region // News of the national academy of sciences of the republic of Kazakhstan series of social and human sciences ISSN 2224-5294, Volume 6, Number 328 (2019), 5 – 10. https://doi.org/10.32014/2019.2224-5294.201

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ. Izdenister natigeler. 2 (102) (Jun. 2024), 607–615. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2024/61.

(1)ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ. Izdenister natigeler 2024, No. 2 (102), 607-615. https://doi.org/10.37884/2-2024/61.

ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ. (2024). Izdenister Natigeler, 2 (102), 607-615. https://doi.org/10.37884/2-2024/61

ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (102), p. 607–615, 2024. DOI: 10.37884/2-2024/61. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/574. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 2 (102) (June): 607-15. https://doi.org/10.37884/2-2024/61.

“ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ” (2024) Izdenister natigeler, (2 (102), pp. 607–615. doi:10.37884/2-2024/61.

[1]“ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ”, Izdenister natigeler, no. 2 (102), pp. 607–615, Jun. 2024, doi: 10.37884/2-2024/61.

“ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (102), June 2024, pp. 607-15, https://doi.org/10.37884/2-2024/61.

“ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ”. Izdenister natigeler, no. 2 (102) (June 29, 2024): 607–615. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/574.

1.ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (102):607-15. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/574

1.ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АГРОӨНЕРКӘСІП КЕШЕНІН ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ДАМЫТУДЫҢ ЖОЛДАРЫ. Izdenister natigeler. 2024;(2 (102):607-615. doi:10.37884/2-2024/61

[1] 1. Address of the President of the Republic of Kazakhstan Nursultan Nazarbayev to the people of Kazakhstan "New opportunities for development in the conditions of the Fourth Industrial Revolution", January 10, 2018.

[2] 2. Program "Agro-business 2020" for the development of the agro-industrial complex of the Republic of Kazakhstan for 2013-2020. Approved by the Decree of the Government of the Republic of Kazakhstan dated February 18, 2013 N151.

[3] 3. State program "Digital Kazakhstan". Approved by the Decree of the Government of the Republic of Kazakhstan dated December 12, 2017 N827.

[4] 4. State program for the development of the agro-industrial complex for 2017-2021. Approved by the Decree of the Government of the Republic of Kazakhstan dated December 29, 2016 N894.

[5] 5. Zhamilya Syzdykova, Yerbolat Kekchebaev, Gulnara Zhakupova. http://marketingcenter.kz/20/market-agriculture-kazakhstan.html

[6] 6. Tilektes Yespolov. New digital directions of the agro-industrial complex, February, 2018.// [Electronic version] Availability: https://egemen.kz/article/165062-agroonerkasiptinh-dganha-tifrly-baghyttary.

[7] 7. Balabekova D.B., Imanbaev A.A. Actual directions for the effective development of the agro-industrial complex of Kazakhstan // Bulletin of the National Engineering Academy of the Republic of Kazakhstan, No. 4 (74) 2019.

[8] 8. Zhumasheva T., Special economic zones for the development of agricultural production in Kazakhstan [Text] / S. T. Zhumasheva, B. V. Syzdykov, A. S. Abylkasym / / problems of the agricultural market. – 2019.- No. 4. - 68-76 b.

[9] 9. Sahanova G.B. Prodovol'stvennaja bezopasnost' Kazahstana. Vestnik universiteta Turan. 2019 g., №1, str.47-53

[10] 10. V.N. Seitova, A.N. Isahmetova, A.B. Makhatova, R.Giese The status and the ways of rational use of production capacity of agricultural processing enterprises in the turkestan region // News of the national academy of sciences of the republic of Kazakhstan series of social and human sciences ISSN 2224-5294, Volume 6, Number 328 (2019), 5 – 10. https://doi.org/10.32014/2019.2224-5294.201