Аңдатпа
Бұл мақалада деградацияға ұшыраған жерлерді бағалау үшін жерді қашықтықтан зондтау деректерін пайдалану мүмкіндігі мен маңыздылығы бойынша жұмыс нәтижелері берілген. Соңғы жылдардағы жер жағдайының тенденциялары талданды, бұл деградацияға ұшыраған жерлердің динамикасы мен масштабын толық бағалауға мүмкіндік берді. Шығыс Қазақстан облысы жерлерінің жағдайына бағалау жүргізілді. Оның таңдауы жердің көп бөлігі ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы жерлеріне тиесілі болуына байланысты болды. Жұмыс геоақпараттық технологиялар мен қашықтықтан зондтау деректерін қолдану арқылы жүргізілді. Бұл әдіс зерттеу уақытын айтарлықтай қысқартуға, сондай-ақ айтарлықтай қашықтықта орналасқан аймақта зерттеу жүргізуге мүмкіндік берді. Жұмысты орындау үшін вегетациялық кезеңде Landsat 8-9 ашық қолжетімді спутниктік суреттері пайдаланылды. Талдау NDVI индексін пайдалана отырып, деградацияға ұшыраған жерлерді анықтауға, сондай-ақ бейімділік дәрежесін бағалауға мүмкіндік берді. Барлығы 2014-2023 жылдар аралығында Шығыс Қазақстан жерінің жағдайы 1974929,3 гектардан 2487511,4 гектарға дейін нашарлады. Зерттеу жерді қашықтықтан зондтау деректері мен ГАЖ технологияларын пайдаланудың маңыздылығын көрсетті, сонымен қатар кейінгі зерттеулерге негіз болады. Мәселені шешу жолдары туралы ұсыныстар айтылып, өңірдегі жерге орналастыруды жетілдіру, оның ішінде жерді қалпына келтіру және ұтымды пайдалану мүмкіндіктері туралы ұсыныстар айтылды.
01 Кіріспе
Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.
02 Әдебиеттер тізімі
- 1. The Lancet Planetary Health, «Land degradation: a solution is possible» т. 2, № 5, 2018. [Электронный ресурс]. – Электрон. дан. – Режим доступа: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29709274/
- 2. А. С. Самардак, Геоинформационные системы, Владивосток, 2005., стр 9-10
- 3. Сахарова Е. Ю., Сладких Л. А., Захватов М. Г., «Спутниковый мониторинг состояния посевов и прогнозирование урожайности зерновых культур на юге Западной Сибири,»//В Журн.: Интерэкспо Гео-Сибирь, 2014.
- 4. Геологическая служба США, «usgs.gov,» [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://www.usgs.gov/. [Дата обращения: 01. 2024].
- 5. Marshall Burke, David Lobell, «Satellite-based assessment of yield variation and its determinants in smallholder African systems» //ВЖурн.:Sustainability Science, 2017.
- 6. Мышляков С.Г., «Возможности радарных снимков Sentinel-1 для решения задач сельского хозяйства,» // В Журн.: ГЕОМАТИКА, № 2, стp. 16-24, 2016.
- 7. Михайленко И.М. «Развитие методов и средств применения данных дистанционного зондирования земли в сельском хозяйстве», // В Журн.: Агрофизика.стр 98-106, 2018.
- 8. Hassan Fathizad, Mohammad Ali Hakimzadeh Ardakani, Ruhollah Taghizadeh Mehrjardi, Hamid Sodaiezadeh, «Evaluating desertification using remote sensing technique and objectoriented classification algorithm in the Iranian central desert» // В Журн.: Journal of African Earth Sciences, № 145, pp. 115-130, 2018.
- 9. Liangliang Jianga, Guli Jiapaera, Anming Baoa, Yaoming Lia, Hao Guoa, Guoxiong Zhenga, Tao Chena, Philippe De Maeyer, «Assessing land degradation and quantifying its drivers in the Amudarya River delta» // В Журн.: Ecological Indicators, № 107, pp. 1-14, 2019.
- 10. Токарева О.С. «Обработка и интерпретация данных дистанционного зондирования Земли: учебное пособие», стр 115, Томск, 2010.
- 11. Табылдина А.Т. Какимжанов Е.Х., Уваpов В.Н., Мақаш К. К. Основы алгоритма pасчета индекса pастительности NDVI // В Журн.: Вестник КазНУ. - Алматы, 2019 г.. - 52 Т. 1. - стр. 68-78
- 12. Управление земельных отношений Восточно-Казахстанской области [Электронный ресурс] – Режим доступа: https://https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-zher/activities/972?lang=ru [Дата обращения: 01. 2024].
- 13. Новикова Т.П. ГИС-моделирование для управления лесными ресурсами // Лесной журнал. – 2023. – № 6. – С. 55-69.