Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
СУ, ЖЕР ЖӘНЕ ОРМАН РЕСУРСТАРЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ

Саят Әлімқұлов 1 , Ахан Мырзахметов 1

1 «География және су қауіпсіздігі институты» АҚ

doi.org/10.37884/4-2023/27 Бет. 247-257 Қабылданды 17.10.2023 Жарияланды 06.12.2023

Аңдатпа

Қазақстан Республикасының аумағы 2,73 млн. км2 құрайды және әлемде 9-шы орынды алады, өзендер мен уақытша су ағындарының гидрографиялық сипаттамалары барлық инженерлік-гидрологиялық бағалаудың бастапқы негізі болып табылатыны белгілі. Бүгінгі таңда Қазақстанның су қорын есепке алуда су ағындарының сандық сипаттамаларын білуде біршама алшақтық бар. Зерттеу нысаны ұзындығы 10 км-ден асатын Қазақстан өзендері болып табылады. Зерттеудің негізгі мақсаты өзен алаптарын толыққанды паспорттау және кешенді түгендеу жүргізу болды. Қазақстанның өзендері мен уақытша су ағындарын сәйкестендіру гидрографиялық желіні, оның сандық және сапалық көрсеткіштерін нақтылау және өзектендіру мақсатында жүргізілді. Жерді қашықтықтан зондтау деректерімен заманауи технологияларды пайдалана отырып, жүргізілген далалық зерттеулер, сондай-ақ топографиялық карталар негізінде түгендеуді айтарлықтай толықтыруға мүмкіндік туды. Нәтижесінде Қазақстан бойынша сағасы мен бастауы арасындағы биіктік айырмашылығы 200 м-ге дейінгі ұзындығы 10 км-ден асатын жазық аумақтар үшін және таулы аудандар үшін 5 км-ден астам 17 736 табиғи су ағыны анықталды. Гидрографиялық желінің ерекшеліктерін бағалау бұдан әрі су ресурстарын ұтымды пайдалану мүддесінде Су шаруашылығы іс-шараларын тиімді әзірлеуді қамтамасыз етуге негіз болады.

гидрология, су ресурстары, гидрографиялық зерттеулер, су ағыны, өзендерді сәйкестендіру, су нысандары, Жерді қашықтықтан зондтау деректері (ЖҚЗ)

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Алимкулов С.К., Турсунова А.А., Давлетгалиев С.К., Сапарова А.А. Ресурсы речного стока // Гидрометеорология и экология, 2018. – № 3. – С. 80-94.
  2. 2. Alimkulov S., Tursunova A., Saparova A., Kulebaev K., Zagidullina A., Myrzahmetov A. Resources of River Runoff of Kazakhstan // International Journal of Engineering and Advanced Technology (IJEAT), 2019. – Vol. 8(6). ISSN 2249-8958. DOI: 10.35940/ijeat.F8626.088619
  3. 3. Достай Ж. Д. Природные воды Казахстана: ресурсы, режим, качество и прогноз. Водные ресурсы Казахстана: оценка, прогноз, управление(монография). – Алматы, 2012. – Т. 2. – 330 с.
  4. 4. Медеу А.Р., Мальковский И.М., Толеубаева Л.С., Алимкулов С.К. Водная безопасность Республики Казахстан: проблемы устойчивого водообеспечения. – Алматы, 2015. – 582 с.
  5. 5. Guide. To hydrological practices. Fifth edition. – WMO, 1994.  735 p.
  6. 6. Р 52.08.874-2018 Определение гидрографических характеристик картографическим способом. – Спб, 2018.- 172 с.
  7. 7. Методические указания управлениям гидрометслужбы № 56. Картометрические работы для получения гидрографических характеристик. - Л.: Гидрометеоиздат, 1960. – 97 с.
  8. 8. Руководство по определению гидрографических характеристик картометрическим способом. – Л.: Гидрометеоиздат, 1986. – 97 с.
  9. 9. СТО ГГИ 52.08.40–2017 Определение морфометрических характеристик водных объектов суши и их водосборов с использованием технологии географических информационных систем по цифровым картам Российской Федерации и спутниковым снимкам. – М.: ООО «РПЦ Офорт», 2017. – 148 с.
  10. 10. Сайт по руководству программой Sentinel. Дата обращения 07.09.2020. https://sentinels.copernicus.eu/web/sentinel/home
  11. 11. СН РК 1.03-03-2013. Геодезические работы в строительстве. Государственные нормативы в области архитектуры, градостроительства и строительства Строительные нормы Республики Казахстан. Министерство национальной экономики Республики Казахстан. Астана, 2015. – 48 с.
  12. 12. СП РК 1.02-105-2014. Инженерные изыскания для строительства. Основные положения. Астана, 2015. – 104 c.
  13. 13. СП РК 1.02-101-2014. Инженерно-геодезические изыскания для строительства. Основные положения. Астана, 2015. – 179 с.
  14. 14. Сайт по обработки GPS. Дата обращения 20.08.2020. https://www.ga.gov.au/bin/gps.pl
  15. 15. Строительные нормы и правила. СНиП 2.05.03-84. Мосты и трубы / Госстрой СССР. – М., 1985. – 200 с.
  16. 16. Строительные нормы и правила СНиП 2.01.14-83. – М.: Стройиздат, 1985. – 40 с.
  17. 17. Наставление гидрометеорологическим станциям и постам
  18. 18. Наставлению по гидрометеорологическим станциям и постам
  19. 19. Генеральная схема комплексного использования и охраны водных ресурсов РК, от 8 апреля 2016 года № 200. (2016). Постановление Правительства Республики Казахстан [Постановление].
  20. 20. Государственный каталог географических названий Республики Казахстан (2011-2014). Алматы.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ. Izdenister natigeler. 4 (100) (Dec. 2023), 247–257. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2023/27.
(1)ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ. Izdenister natigeler 2023, No. 4 (100), 247-257. https://doi.org/10.37884/4-2023/27.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ. (2023). Izdenister Natigeler, 4 (100), 247-257. https://doi.org/10.37884/4-2023/27
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (100), p. 247–257, 2023. DOI: 10.37884/4-2023/27. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/416. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 4 (100) (December): 247-57. https://doi.org/10.37884/4-2023/27.
“ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ” (2023) Izdenister natigeler, (4 (100), pp. 247–257. doi:10.37884/4-2023/27.
[1]“ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ”, Izdenister natigeler, no. 4 (100), pp. 247–257, Dec. 2023, doi: 10.37884/4-2023/27.
“ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (100), Dec. 2023, pp. 247-5, https://doi.org/10.37884/4-2023/27.
“ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ”. Izdenister natigeler, no. 4 (100) (December 6, 2023): 247–257. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/416.
1.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Dec. 6 [cited 2026 Sep. 15];(4 (100):247-5. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/416
1.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ГИДРОГРАФИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІ. Izdenister natigeler. 2023;(4 (100):247-257. doi:10.37884/4-2023/27