Мәзір
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН МЕХАНИКАЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛЕНДІРУ

СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ

Шохан Альпейсов 1 , Айдар Молдажанов 1 , Акмарал Кулмахамбетова 1 , Азимжан Азизов 1 , Жасулан Өтебаев 1 , Дмитрий Зинченко 1

1 «Қазақ ұлттық аграрлық ұлттық зерттеу университеті» КЕАҚ

doi.org/10.37884/3-2025/61 Бет. 617-626 Қабылданды 15.07.2025 Жарияланды 30.09.2025

Аңдатпа

Мақалада үйрек пен қаз балапандарының синхронды шығуын қамтамасыз ету және олардың санын арттыру үшін дыбыстық ынталандыру құрылғысының схемасы мен жұмыс істеу принципі келтірілген. Құрылғыны жасауға инкубацияның соңғы тәулігінде эмбриондардың акустикалық тітіркендіргіштерге мінез-құлықтық сезімталдығы туралы деректер негіз болды. Құрылғы Raspberry Pi 4 Model B платформасына негізделіп, қуат күшейткішін, кең жиілік спектрлі динамиктерді, сондай-ақ табиғи және жасанды дыбыстарды үзік-үзік ойнататын бағдарламалық жасақтаманы қамтиды. Үйректер мен қаздардың инкубациялық жұмыртқаларына тәжірибелер жүргізілді. Жұмыртқаны тесу параметрлері, балапандардың шығу уақыты, олардың жұмыртқадан шыққаннан кейінгі алғашқы сағаттардағы белсенділігі бағаланды. Алынған нәтижелер көрсеткендей, дыбыстық ынталандыруды қолданған кезде балапандардың шығуы бақылау тобымен салыстырғанда 7-12%-ға артты, ал үйрек пен қаз балапандары салмағы мен қозғалғыштығы жағынан жоғары біркелкілікпен сипатталды. Дыбыстық ынталандыру құрылғысы өзіндік құнының төмендігімен, қайта жасаудың қарапайымдылығымен және ынталандыруларды бағдарламалық түрде өзгерту мүмкіндігімен ерекшеленеді. Әзірленген құрылғыны қолданыстағы инкубаторларға біріктіруге немесе ғылыми-зерттеу мақсаттарында пайдалануға болады.

дыбыстық ынталандыру Raspberry Pi суда жүзетін құстар инкубация шығу синхрондылығы шығару тәуліктік балапан

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Бессонов, А. С., & Петрова, Л. Н. (2020). Технология производства инкубационного яйца и молодняка птицы (с. 1–312). Москва: КолосС.
  2. 2. Гаврилов, В. М., & Егорова, Е. А. (2019). Анатомия и физиология птиц: учебник (с. 1–464). Санкт-Петербург: Лань.
  3. 3. Головко, М. Я., & Куликов, А. Г. (2017). Биотехнология в птицеводстве (с. 1–285). Москва: Агропромиздат.
  4. 4. Калашников, А. П., & Шевченко, А. А. (2021). Современные методы повышения выводимости яиц в промышленной инкубации. Вестник сельскохозяйственной науки, (6), 43–47.
  5. 5. McFarlane, J. M., & Saunders, C. M. (2021). Acoustic stimulation of avian embryos enhances hatching synchrony and post-hatch performance. Poultry Science, 100(8), 101234. https://doi.org/10.1016/j.psj.2021.101234
  6. 6. Lee, H. C., & Park, J. Y. (2019). Effects of pre-hatch auditory stimulation on chick behavior and neurodevelopment. Animal Bioscience, 32(3), 386–393. https://doi.org/10.5713/ajas.18.0623
  7. 7. Jones, G. P., & Roper, T. J. (1997). Influence of auditory experience on the behavior of domestic chicks. Behavioural Brain Research, 89(2), 293–298.
  8. 8. Кайшева, М. Ф., & Исламов, А. Р. (2020). Влияние акустических факторов на развитие птицы. Вестник аграрной науки, (5), 59–64.
  9. 9. Абдрахманов, Р. А., & Нагаев, В. И. (2022). Цифровые системы управления в аграрной биоинженерии (с. 1–188). Казань: КГТУ.
  10. 10. Гайсин, А. М., & Латыпова, Н. А. (2021). Использование сенсорной стимуляции при инкубации. Научные труды КНИИСХ, 12, 78–83.
  11. 11. Dzialowski, E. M., & Sirsat, T. S. (2011). Effects of sound frequency and timing on avian embryonic development. Comparative Biochemistry and Physiology Part A, 160(4), 498–504.
  12. 12. ГОСТ 31654–2012. (2012). Продукция птицеводства. Термины и определения.
  13. 13. Альпейсов, Ш. А., & Шарипов, Р. И. (2013). Оптимизация температурно-влажностного режима инкубации яиц мускусных уток. Ізденістер – нәтижелер, Поиск-результаты, (4), 3–5.
  14. 14. Алиханов, Д. М., Альпейсов, Ш. А., Мустафин, Е. Г., & Молдажанов, А. К. (2013). Обоснование граничных значений параметров отбора инкубационных яиц на автоматизированном устройстве. В Материалы международной научно-практической конференции «Птицеводство Казахстана: проблемы и перспективы развития» (с. 36–42). Алматы.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 3 (107) (Sep. 2025), 617–626. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2025/61.
(1)СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler 2025, No. 3 (107), 617-626. https://doi.org/10.37884/3-2025/61.
СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ. (2025). Izdenister Natigeler, 3 (107), 617-626. https://doi.org/10.37884/3-2025/61
СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (107), p. 617–626, 2025. DOI: 10.37884/3-2025/61. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1022. Acesso em: 15 sep. 2026.
“СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 3 (107) (September): 617-26. https://doi.org/10.37884/3-2025/61.
“СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ” (2025) Izdenister natigeler, (3 (107), pp. 617–626. doi:10.37884/3-2025/61.
[1]“СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 3 (107), pp. 617–626, Sep. 2025, doi: 10.37884/3-2025/61.
“СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (107), Sept. 2025, pp. 617-26, https://doi.org/10.37884/3-2025/61.
“СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 3 (107) (September 30, 2025): 617–626. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1022.
1.СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3 (107):617-26. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1022
1.СУ ҚҰСТАРЫНЫҢ БАЛАПАНДАРЫН ӨСІРУГЕ ДЫБЫСТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 2025;(3 (107):617-626. doi:10.37884/3-2025/61