Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ (қосымша)

ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ

Перизат Назарова 1 , Яков Наздрачев 2 , Евгений Мамыкин 3

1 «А. И. Бараев атындағы АШҒӨО» ЖШС; 2 «А.И. Бараев атындағы АШҒӨО» ЖШС; 3 А.И. Бараев атындағы АШҒӨО» ЖШС

doi.org/10.37884/3-2024/53 Бет. 491-499 Қабылданды 17.10.2024 Жарияланды 30.09.2024

Аңдатпа

Органикалық егіншілікте өсімдік өнімділігін төмендететін негізгі факторлардың бірі арамшөптер болып табылады. Органикалық ауыл шаруашылығында арамшөптермен күресу әдістері өте аз. Мақала авторлары арамшөптермен күресудің кешенді әдісін – егістікке арналған дақылдарды іріктеу, ауыспалы егіс және топырақты өңдеудің әртүрлі әдістерін таңдады. Солтүстік Қазақстан жағдайында өсіруге арналған дақыл ретінде жаздық тритикале таңдалды. Зерттеу 2018-2023 жылдар аралығында «А.И.Бараев атындағы АШҒӨО» ЖШС-да жүргізілді. Арамшөптермен күресудің кешенді әдісінің арқасында қызылқұйрық (Amaranthus retroflexus L.), ноғай қарамық (Fagopirum tataricum L. Gaertn.), ақ алабота (Chenopodium album L.), тары (Panicum miliaceum L.), қарасұлы (Avena fatua L.) және егіс қалуені (Cirsium arvense L.) сияқты арамшөптердің санын айтарлықтай азайтуға мүмкіндік туды. Саны нашар бақыланатын жалғыз арамшөп – далалық шырмауық (Convolvulus arvensis L.), оның саны жыл сайын 8 дана/м2-ден (2018 ж.) 13-20 дана/м2-ге дейін өсті (2023 ж.).

органикалық егіншілік, сүрі жер танабы, ауыспалы егіс, арамшөптер, сабан, қара топырақ, жаздық тритикале

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Rasche, L., Steinhauser, J. How will an increase in organic agricultural area affect land use in Germany? [Text] / L. Rasche, J. Steinhauser // Organic Agriculture. – 2022. – V. 12(4). - pp. 513-530.
  2. 2. Закон Республики Казахстан «О производстве органической продукции» [Электронный ресурс] – URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z1500000423 (дата обращения 02.09.2024)
  3. 3. Armengota, L., Blanco-Morenoa, J. M., Bàrberic, P., Bocci, G. Tillage as a driver of a change in weed communities: a functional perspective. [Text] / L. Armengota, J. M. Blanco-Morenoa, P. Bàrberic, G. Bocci // Agriculture, Ecosystems and Environment. – 2016. – № 2. - pp. 276-285.
  4. 4. Dhanapal, G. N., Nagarjun, P., Bai, S. K., Sindhu, K. K. Weed management in organic agriculture. [Text] / G. N. Dhanapal, P. Nagarjun, S. K. Bai, K. K. Sindhu // Mysore Journal of Agricultural Sciences – 2019. – № 53(4), - pp. 1-9.
  5. 5. Lockeretz, W. Organic farming research, today and tomorrow. [Text] / W. Lockeretz // Proceedings 13th International IFOAM Scientific Conference – 2000. - pp. 718-720.
  6. 6. Kolb, L. N., Gallandt, E. R. Weed management in organic cereals: advances and opportunities [Text] / L. N. Kolb, E. R. Gallandt //Organic Agriculture. – 2012. – V. 2. - pp. 23-42.
  7. 7. Mason, H.E., Navabi, A., Frick, B.L., O’Donovan, J.T., Spaner, D.M. The weed-competitive ability of canada western red spring wheat cultivars grown under organic management [Text] / H. E. Mason, A. Navabi, B. L. Frick, J. T. O’Donovan, D. M. Spaner //Crop science. – 2007. – V. 47(3). – pp. 1167-1176
  8. 8. Hansen, P.K., Kristensen, K., Willas, J. A weed suppressive index for spring barley (Hordeum vulgare) varieties [Text] / P. K. Hansen, K. Kristensen, J. Willas // Weed Research. – 2008. – V. 48(3). - pp. 225-236.
  9. 9. Lemerle, D., Verbeek, B., Orchard, B. Ranking the ability of wheat varieties to compete with Lolium rigidum [Text] / D. Lemerle, B. Verbeek, B. Orchard //Weed research. – 2001. – V. 41. – №3. – pp. 197-209.
  10. 10. Olofsdotter, M. Getting closer to breeding for competitive ability and the role of allelopathy: an example from rice (Oryza sativa) [Text] / M. Olofsdotter //Weed Technology. – 2001. – V. 15. – №4. - pp. 798-806.
  11. 11. Bertholdsson, N.O. Early vigour and allelopathy - two useful traits for enhanced barley and wheat competitiveness against weeds [Text] / N. O. Bertholdsson // Weed research. – 2005. – V. 45. – №2. - pp. 94-102.
  12. 12. Сабирова, Т. П., Цвик, Г. С., Сабиров, Р. А. Севооборот-основа органического земледелия [Текст] / Т. П. Сабирова, Г. С. Цвик, Р. А. Сабиров //Органическое сельское хозяйство: опыт, проблемы и перспективы. – 2020. – С. 84-93.
  13. 13. Султангазин, У. М., Муратова Н. Р., Дорайсвами, Р., Терехов, А. Г Оценка санитарного состояния сельскохозяйственных угодий с помощью данных дистанционного зондирования [Текст] / У. М. Султангазин, Н. Р. Муратова, Р. Дорайсвами, А. Г. Терехов //Современные проблемы дистанционного зондирования Земли из космоса. – 2004. – Т. 1. – №. 1. – С. 286-290.
  14. 14. Руководство по проведению весенне-полевых работ в Акмолинской области в 2024 году [Текст]: практические рекомендации – Шортанды: НПЦ зернового хозяйства им. А. И. Бараева, 2024. – 84 с.
  15. 15. Zabolotskikh, V.V., Nazdrachev, Y.P., Zhurik, S.A., Werner, A.V. Influence of soil tillage and the preceding crop on certain indicators of soil fertility and yield of spring wheat under the conditions of the dry steppe of North Kazakhstan [Text] / V. V. Zabolotskikh, Y.P. Nazdrachev, S.A. Zhurik, A.V. Werner // Annals of the Romanian Society for Cell Biology – 2021. – pp. 297-310.
  16. 16. Справочник по защите растений [Текст]: – Алматы: РОНД, 2004. – 320 с.
  17. 17. Сорокин, О.Д. Прикладная статистика на компьютере. 2-е изд. [Текст] / О. Д. Сорокин – Новосибирск, 2012 – 282 с.
  18. 18. Ионова, Е. В., Лиховидова, В. А., Лобунская, И. А. Засуха и гидротермический коэффициент увлажнения как один из критериев оценки степени ее интенсивности (обзор литературы) [Текст] / Е. В. Ионова, В. А. Лиховидова, И. А. Лобунская // Зерновое хозяйство России. – 2019. – № 6(66). – С. 18-22.
  19. 19. Синещеков В. Е. Тактика борьбы с сорной растительностью в полевых севооборотах при почвозащитном земледелии [Текст] / Синещеков В. Е.,Васильева Н. В. // РАСХН. Сиб. Отд-ние, ГНУ СибНИИЗиХ. – Новосибирск, 2012. – 111 с.
  20. 20. Kaplin, V., Urakchintseva, G. Weed communities and their effect on productivity of bread spring wheat in dry steppe of Western Kazakhstan [Text] / V. Kaplin, G. Urakchintseva //Bulgarian Journal of Agricultural Science – 2017. – V. 23. – №. 5. - pp. 770-778.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ. Izdenister natigeler. 3(103) (Sep. 2024), 491–499. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2024/53.
(1)ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ. Izdenister natigeler 2024, No. 3(103), 491-499. https://doi.org/10.37884/3-2024/53.
ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ. (2024). Izdenister Natigeler, 3(103), 491-499. https://doi.org/10.37884/3-2024/53
ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3(103), p. 491–499, 2024. DOI: 10.37884/3-2024/53. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/742. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 3(103) (September): 491-99. https://doi.org/10.37884/3-2024/53.
“ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ” (2024) Izdenister natigeler, (3(103), pp. 491–499. doi:10.37884/3-2024/53.
[1]“ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ”, Izdenister natigeler, no. 3(103), pp. 491–499, Sep. 2024, doi: 10.37884/3-2024/53.
“ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ”. Izdenister Natigeler, no. 3(103), Sept. 2024, pp. 491-9, https://doi.org/10.37884/3-2024/53.
“ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ”. Izdenister natigeler, no. 3(103) (September 30, 2024): 491–499. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/742.
1.ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3(103):491-9. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/742
1.ОРГАНИКАЛЫҚ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ӨСІРІЛГЕН ЖАЗДЫҚ ТРИТИКАЛЕНІҢ ДАҚЫЛДАРЫНДА АРАШӨПТЕРДІҢ ДИНАМИКАСЫ. Izdenister natigeler. 2024;(3(103):491-499. doi:10.37884/3-2024/53