ОПРЕДЕЛЕНИЯ СКОРОСТИ ВОЗДУХА И РАСХОДА СУШИЛЬНОГО АГЕНТА НА ВХОДЕ И НА ВЫХОДЕ ГЕЛИОСУШИЛЬНОГО МОДУЛЯ

Бекбосын Касымбаев; Калым Кабдырахим; Адильхан Ниязбаев

doi:10.37884/4-2024/44

Аңдатпа

Мақалада Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің оқу-өндірістік шаруашылығында гелиосушилка-жылыжайдың көпфункционалды гелиосушилка модулінде алманы кептіру кезіндегі зерттеу нәтижелері келтірілген.

Зерттеудің көкейкестілігі. Ұсынылатын гелиокептіргіш модульдің негізгі параметрлері мен жұмыс режимдерін негіздеу бойынша теориялық және эксперименттік зерттеулер жүргізу ғылыми зерттеудің мақсаты болып табылады.

Зерттеу әдіснамасы. Эксперименттік зерттеулер, экспериментті жоспарлау әдістемесін пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының қолданыстағы Санитарлық нормаларына және Мемлекеттік стандарттарына сәйкес жүргізілді.

Негізгі нәтижелері. Халықтың өсімдік тектес өнімдерге деген қажеттілігін қамтамасыз етуге жылыжай құрылыстарын пайдалану, консервіленген және кептірілген өнімдерді арнайы ыдыстарда дайындау арқылы қол жеткізуге болады. Кептірілген өнімдерді өндірудің тиімділігін арттыруға жылыжай құрылысында гелио кептіру модулін пайдалану арқылы көлік шығындарын азайту және күн энергиясының әсерін арттыру арқылы қол жеткізіледі.

Зерттеу жұмысы бойынша тұжырымдар. Қазақстанның оңтүстік-шығыс жағдайларында түрлі ауылшаруашылық дақылдарды кептіру үшін ұсынылып отырған гелиокептіргіш модульдің негізгі параметрлері мен жұмыс режимдерін негіздеу бойынша теориялық және эксперименттік зерттеулер жүргізілді. Гелиокептіргіш модульде жемістер мен көкөністерді кептіру кезіндегі теориялық және эксперименттік зерттеулердің нәтижелері ұсынылған.

Гелиокептіргіш, гелиокептіргіш модуль, ылғалдылық, күн энергиясы, кептіру, поликарбонаттар, конвекция, жылу беру, жылу сыйымдылығы, энтальпия.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Касымбаев Б.М. Исследование и разработка полифункциональной гелиосушилки-теплицы для производства плодоовощной продукции: дис. … уч. ст. доктора философии (PhD). - Алматы, 2016. - 173 с.
2. Касымбаев Б.М., Курпенов Б.К., Калым К., Кашаган Б.Е., Бакытова М.Б. Исследование изменения влагосодержания яблок в гелиосушильном модуле. Казахский национальный аграрный университет, Научный журнал «Ізденістер, нәтижелер, Исследования, результаты» № 4(84), - Алматы, 2019. – С.321-331. https://izdenister.kaznau.kz/files/full/2019_4.pdf
3. Гинзбург A.C. Основы техники сушки пищевых продуктов. - М.: Пищевая промышленность, 1973. - 538 с.
4. Алкатири М. Изследване възможностите за използване на слънчева енергия за интензифицирано сушене на плодове и зеленчуци: дис. ... канд.техн. наук. - Пловдив, 1991. – С. 51-52.
5. Bilgen E., Bakeka B. Solar collector systems to provide hot air in rural applications Renewable Energy. – Elsevier, 2008. - Vol. 33, issue 7. - P. 1461-1468.
6. Bennamoun L., Belhamri A. Numerical simulation of drying under variable external conditions: Application to solar drying of seedless grapes // Journal of Food Engineering. – 2006. - Vol. 76. - P. 179-187.
7. FAO. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Assessment collection of data on post-harvest food-grain losses // Econ. Social development paper. - 1980. - №13. - P. 1-70.
8. ILO Solar drying: practical methods of food preservation. – Switzerland: International Labour Office-Geneva, 1986. – Р. 127
9. Gbaha P. et al. Experimental investigation of a solar dryer with natural convective heat flow // Renewable Energy. – 2007. - Vol. 32, issue 11. - P. 1817- 1829.
10. Lahsasni S. et aL. Thin layer convective solar drying and mathematical modeling of p rickly pear peel (Opuntia ficus indica) // Energy. - 2004. - Vol. 29, №2. - P. 211-224.
11. Хазимов М.Ж., Хазимов Ж.М., Сагындыкова А.Д. Влияние технологических параметров на процесс сушки и качественные показатели продукта // Матер. междунар. науч. прак. конф. «От теории к практике».- Новосибирск: Сиб АК, 2015.- № 1 (38).- С. 88-95.
12. Chen H., Hernandez H., Huang T., C..A study of the drying effect on lemon slices using a closed-type solar dryer // Solar Energy. – 2005. - Vol. 78, №1. - P. 97- 103.
13. Sacilik K., Keskin R., Elicin A. Mathematical modelling of solar tunnel drying of thin layer organic tomato // Journal of Food Engineering. - 2006. - Vol. 73, №3. - P. 231-238.
14. Karim M., Hawlader M. Mathematical modeling and experimental investigation of tropical fruits drying // International Journal of Heat and Mass Transfer. – 2005. - Vol. 48. - P. 4914-4925.
15. Kiranoudis C. et al. Drying kinetics of onion and pepper. Drying Technology. 1992. - Vol. 10. - P. 995-1011. doi: 10.1080/07373939208916492. [Cross Ref]
16. Tokar G.M. Food drying in Bangladesh. Agro-based industries and technology project (ATDP)IFDC // Dhaka. – 1997, december. – 1213 // http:www. agrobengal. Org.
17. Leniger H., Beverloo W. Food process engineering. - USA: D.Reidel Publishing company, 1975. – Р. 86.
18. Soponronnarit S. et al. Computer simulation of solar-assisted fruit cabinet dryer // RERIC International Energy Journal. – 1992. - Vol. 14, №1. – Р. 13.
19. Преображенский В.П. Теплотехнические измерения и приборы: учебник для вузов. – М.: Энергия, 1978. - 704 с.
20. ГОСТ Р 55262-2012. Сушильные машины и установки сельскохозяйственного назначения. Методы испытания. - М.: Стандартинформ, 2015. – 127 с.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler. 4 (104) (Dec. 2024), 422–433. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2024/44.

(1)КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler 2024, No. 4 (104), 422-433. https://doi.org/10.37884/4-2024/44.

КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ. (2024). Izdenister Natigeler, 4 (104), 422-433. https://doi.org/10.37884/4-2024/44

КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (104), p. 422–433, 2024. DOI: 10.37884/4-2024/44. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/713. Acesso em: 15 sep. 2026.

“КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 4 (104) (December): 422-33. https://doi.org/10.37884/4-2024/44.

“КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ” (2024) Izdenister natigeler, (4 (104), pp. 422–433. doi:10.37884/4-2024/44.

[1]“КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ”, Izdenister natigeler, no. 4 (104), pp. 422–433, Dec. 2024, doi: 10.37884/4-2024/44.

“КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (104), Dec. 2024, pp. 422-33, https://doi.org/10.37884/4-2024/44.

“КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ”. Izdenister natigeler, no. 4 (104) (December 30, 2024): 422–433. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/713.

1.КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Dec. 30 [cited 2026 Sep. 15];(4 (104):422-33. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/713

1.КЕПТІРУ МОДУЛІНІҢ КІРІСІ МЕН ШЫҒЫСЫНДАҒЫ АУА ЖЫЛДАМДЫҒЫ МЕН КЕПТІРУ АГЕНТІНІҢ ШЫҒЫНЫН АНЫҚТАУ. Izdenister natigeler. 2024;(4 (104):422-433. doi:10.37884/4-2024/44

[1] 1. Касымбаев Б.М. Исследование и разработка полифункциональной гелиосушилки-теплицы для производства плодоовощной продукции: дис. … уч. ст. доктора философии (PhD). - Алматы, 2016. - 173 с.

[2] 2. Касымбаев Б.М., Курпенов Б.К., Калым К., Кашаган Б.Е., Бакытова М.Б. Исследование изменения влагосодержания яблок в гелиосушильном модуле. Казахский национальный аграрный университет, Научный журнал «Ізденістер, нәтижелер, Исследования, результаты» № 4(84), - Алматы, 2019. – С.321-331. https://izdenister.kaznau.kz/files/full/2019_4.pdf

[3] 3. Гинзбург A.C. Основы техники сушки пищевых продуктов. - М.: Пищевая промышленность, 1973. - 538 с.

[4] 4. Алкатири М. Изследване възможностите за използване на слънчева енергия за интензифицирано сушене на плодове и зеленчуци: дис. ... канд.техн. наук. - Пловдив, 1991. – С. 51-52.

[5] 5. Bilgen E., Bakeka B. Solar collector systems to provide hot air in rural applications Renewable Energy. – Elsevier, 2008. - Vol. 33, issue 7. - P. 1461-1468.

[6] 6. Bennamoun L., Belhamri A. Numerical simulation of drying under variable external conditions: Application to solar drying of seedless grapes // Journal of Food Engineering. – 2006. - Vol. 76. - P. 179-187.

[7] 7. FAO. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Assessment collection of data on post-harvest food-grain losses // Econ. Social development paper. - 1980. - №13. - P. 1-70.

[8] 8. ILO Solar drying: practical methods of food preservation. – Switzerland: International Labour Office-Geneva, 1986. – Р. 127

[9] 9. Gbaha P. et al. Experimental investigation of a solar dryer with natural convective heat flow // Renewable Energy. – 2007. - Vol. 32, issue 11. - P. 1817- 1829.

[10] 10. Lahsasni S. et aL. Thin layer convective solar drying and mathematical modeling of p rickly pear peel (Opuntia ficus indica) // Energy. - 2004. - Vol. 29, №2. - P. 211-224.

[11] 11. Хазимов М.Ж., Хазимов Ж.М., Сагындыкова А.Д. Влияние технологических параметров на процесс сушки и качественные показатели продукта // Матер. междунар. науч. прак. конф. «От теории к практике».- Новосибирск: Сиб АК, 2015.- № 1 (38).- С. 88-95.

[12] 12. Chen H., Hernandez H., Huang T., C..A study of the drying effect on lemon slices using a closed-type solar dryer // Solar Energy. – 2005. - Vol. 78, №1. - P. 97- 103.

[13] 13. Sacilik K., Keskin R., Elicin A. Mathematical modelling of solar tunnel drying of thin layer organic tomato // Journal of Food Engineering. - 2006. - Vol. 73, №3. - P. 231-238.

[14] 14. Karim M., Hawlader M. Mathematical modeling and experimental investigation of tropical fruits drying // International Journal of Heat and Mass Transfer. – 2005. - Vol. 48. - P. 4914-4925.

[15] 15. Kiranoudis C. et al. Drying kinetics of onion and pepper. Drying Technology. 1992. - Vol. 10. - P. 995-1011. doi: 10.1080/07373939208916492. [Cross Ref]

[16] 16. Tokar G.M. Food drying in Bangladesh. Agro-based industries and technology project (ATDP)IFDC // Dhaka. – 1997, december. – 1213 // http:www. agrobengal. Org.

[17] 17. Leniger H., Beverloo W. Food process engineering. - USA: D.Reidel Publishing company, 1975. – Р. 86.

[18] 18. Soponronnarit S. et al. Computer simulation of solar-assisted fruit cabinet dryer // RERIC International Energy Journal. – 1992. - Vol. 14, №1. – Р. 13.

[19] 19. Преображенский В.П. Теплотехнические измерения и приборы: учебник для вузов. – М.: Энергия, 1978. - 704 с.

[20] 20. ГОСТ Р 55262-2012. Сушильные машины и установки сельскохозяйственного назначения. Методы испытания. - М.: Стандартинформ, 2015. – 127 с.