ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Айгерім Атабек; Айгүл  Шаймерденова; Нуриддин  Ауесбеков; Дарига  Оналбаева; Жаннат  Шокимова; Жазира  Нұралы; Анда  Янкова

doi:10.37884/2-2024/45

Аңдатпа

Мақалада Шу қаласы бойынша жерді аймақтарға бөлу жұмыстары жүргізілді, бағалау аймақтарының шекаралары мен жер учаскелеріне төлемақының базалық ставкаларына түзету коэффициенттері анықталды және Шу қаласы жерлерін аймақтарға бөлу схемасы жасалынды.

Елді мекендерде жерді аймақтарға бөлу бағалау аймақтарының шекараларын және жер учаскелеріне төлемақының базалық ставкаларына түзету коэффициенттерін айқындау мақсатында жүргізіледі [1]. Қазақстан Республикасында жерді аймақтау жұмыстары тұрақты түрде жүргізілмейді. Осыған сәйкес жер иеленушілер мен пайдаланушыларға жыл сайын жерге байланысты төлемақылар артық немесе кем белгіленіп отыр. Сол себепті әр 5 жыл сайын нарыққа сәйкес жерді аймақтау жұмыстарын жүргізу қажет.

Жерді аймақтау жұмыстарын жүргізу мақсаты: елді мекендегі жер телімдерін кадастрлық бағалау үшін төлемақының базалық ставкаларына түзету коэффициенттерін анықтау.

Жерді аймақтау міндеттері:

елді мекендегі есептік кварталдарды анықтау;
есептік кварталдар қиылыстары шегіндегі аймақтардың шекаралары анықтау және нақтылау;
әр есептік кварталға төлемақының базалық ставкаларына түзету коэффициенттері есептеу;
аймақтар нөмерін беру;
аймақ бойынша жер учаскелері үшін төлемақының базалық ставкаларына түзету коэффиценттерін анықтау;
елді мекен аумағын аймақтау схемасын жерді кадастрлық бағалау мақсаты үшін құру;
елді мекен жерлерін аймақтарға бөлу жобасы жасау.

Аймақтандырудың әзiрленген схемасы жер үшiн төлемнiң неғұрлым әдiл базалық ставкаларын айқындауға көмектеседi, бұл өз кезегiнде жергiлiктi бюджеттердiң қаржылық тұрақтылығын жақсартуға ықпал етедi және жердi пайдаланудың тиiмдiлiгiн арттырады.

Бұдан басқа, жер үшін төлемақының базалық ставкаларына түзету коэффициенттерін қолдану әртүрлі жергілікті ерекшеліктерді - инженерлік-геологиялық жағдайлардан қоғамдық және инфрақұрылымдық объектілердің қолжетімділігіне дейін барабар ескеруге мүмкіндік береді. Бұл анағұрлым дәл және әділ салық салуды қамтамасыз етеді, бұл жер ресурстарын ашық және тиімді басқару үшін шешуші болып табылады.

Жерді аймақтарға бөлу, кадастрлық бағалау, түзету коэффициенттері, жер ресурстарын басқару, жерге салық салу, қала аумақтарын дамыту.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Қазақстан Республикасының Жер кодексi 2003 жылғы 20 маусымдағы №442 Кодексі. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K030000442
2. Аймаққа бөлу коэффициентін есептеу әдістемесін бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрінің 2018 жылғы 12 қарашадағы № 475 бұйрығы. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1800017847
3. Жер кадастры және мемлекеттік жер кадастрының автоматтандырылған ақпараттық жүйесі басқармасы. МЖК ААЖ және ақпараттық қауіпсіздік департаменті (aisgzk.kz). https://aisgzk.kz/aisgzk/kz/
4. Адевале Г.А., Клэр Д., Ронан М. Жерді ұзақ мерзімді жалға беру пайдасына аргументтер: эмпирикалық әдебиетке шолу. Land 10 том, 3 шығарылым, 10.3390/топырақ10030238. https://www.mdpi.com/2073-445X/10/3/238
5. Ауыл шаруашылығы алқаптарының кадастрлық (бағалау) құнын айқындау үшін төлемақының (нормативтік бағаның) базалық ставкаларын есептеу әдістемесі.https://bestprofi.com/document/2063150794?0
6. Жер қатынастары саласында мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі қағидаларды бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 1 қазандағы № 301 бұйрығы. https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2000021366#z91
7. М.К. Кашина, Е. Яновская, Г. Федоткина, А.А. Шаймерденова, М. Айтказина. Ауыл шаруашылығындағы орнықты даму мен жоспарлауға және ауыл шаруашылығы бизнесінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға сандық егіншіліктің әсері. Скопус. Тұрақты даму және жоспарлау халықаралық журналы (ISSN1743761X - Canada-Scopus), 2022 ж., 17 (8), 2413-2420.
8. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексi (жалпы бөлiм) (05.01.2024 жылғы жағдай бойынша өзгерiстермен және толықтырулармен). https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1006061
9. Zhildikbaeva A.N., Sabirova A.I., Pentaev T., Omarbekova A.D. Improving the agricultural land use system in the Republic of Kazakhstan. Journal of Environmental Management and Tourism, 2018, 9 (7), 1585-1592 беттер. https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=57208208255.
10. Миндрин А.С., Леппке О.Б., Корнеев А.Ф., Капитонов А.А. Ауыл шаруашылығы жерін пайдаланудағы жалдау қатынастарын реттеудің экономикалық тетігін жетілдіру. - М.: ВНИОПТУСХ, 2014. - 116 с. - 10, 86 с.
11. Витрянский В.В. Жалдау туралы жалпы ережелер (34-тарау, 606-625-бап) (РФ МК түсіндірмесі)//Шаруашылық және құқық, № 2, 1996. - С. 3-21.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler. 2 (102) (Jun. 2024), 452–460. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2024/45.

(1)ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler 2024, No. 2 (102), 452-460. https://doi.org/10.37884/2-2024/45.

ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. (2024). Izdenister Natigeler, 2 (102), 452-460. https://doi.org/10.37884/2-2024/45

ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (102), p. 452–460, 2024. DOI: 10.37884/2-2024/45. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/611. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 2 (102) (June): 452-60. https://doi.org/10.37884/2-2024/45.

“ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ” (2024) Izdenister natigeler, (2 (102), pp. 452–460. doi:10.37884/2-2024/45.

[1]“ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 2 (102), pp. 452–460, Jun. 2024, doi: 10.37884/2-2024/45.

“ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (102), June 2024, pp. 452-60, https://doi.org/10.37884/2-2024/45.

“ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 2 (102) (June 29, 2024): 452–460. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/611.

1.ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (102):452-60. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/611

1.ШУ ҚАЛАСЫНЫҢ ЖЕРЛЕРІН АЙМАҚТАРҒА БӨЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler. 2024;(2 (102):452-460. doi:10.37884/2-2024/45

[1] 1. Қазақстан Республикасының Жер кодексi 2003 жылғы 20 маусымдағы №442 Кодексі. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K030000442

[2] 2. Аймаққа бөлу коэффициентін есептеу әдістемесін бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрінің 2018 жылғы 12 қарашадағы № 475 бұйрығы. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1800017847

[3] 3. Жер кадастры және мемлекеттік жер кадастрының автоматтандырылған ақпараттық жүйесі басқармасы. МЖК ААЖ және ақпараттық қауіпсіздік департаменті (aisgzk.kz). https://aisgzk.kz/aisgzk/kz/

[4] 4. Адевале Г.А., Клэр Д., Ронан М. Жерді ұзақ мерзімді жалға беру пайдасына аргументтер: эмпирикалық әдебиетке шолу. Land 10 том, 3 шығарылым, 10.3390/топырақ10030238. https://www.mdpi.com/2073-445X/10/3/238

[5] 5. Ауыл шаруашылығы алқаптарының кадастрлық (бағалау) құнын айқындау үшін төлемақының (нормативтік бағаның) базалық ставкаларын есептеу әдістемесі.https://bestprofi.com/document/2063150794?0

[6] 6. Жер қатынастары саласында мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі қағидаларды бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 1 қазандағы № 301 бұйрығы. https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2000021366#z91

[7] 7. М.К. Кашина, Е. Яновская, Г. Федоткина, А.А. Шаймерденова, М. Айтказина. Ауыл шаруашылығындағы орнықты даму мен жоспарлауға және ауыл шаруашылығы бизнесінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға сандық егіншіліктің әсері. Скопус. Тұрақты даму және жоспарлау халықаралық журналы (ISSN1743761X - Canada-Scopus), 2022 ж., 17 (8), 2413-2420.

[8] 8. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексi (жалпы бөлiм) (05.01.2024 жылғы жағдай бойынша өзгерiстермен және толықтырулармен). https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=1006061

[9] 9. Zhildikbaeva A.N., Sabirova A.I., Pentaev T., Omarbekova A.D. Improving the agricultural land use system in the Republic of Kazakhstan. Journal of Environmental Management and Tourism, 2018, 9 (7), 1585-1592 беттер. https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=57208208255.

[10] 10. Миндрин А.С., Леппке О.Б., Корнеев А.Ф., Капитонов А.А. Ауыл шаруашылығы жерін пайдаланудағы жалдау қатынастарын реттеудің экономикалық тетігін жетілдіру. - М.: ВНИОПТУСХ, 2014. - 116 с. - 10, 86 с.

[11] 11. Витрянский В.В. Жалдау туралы жалпы ережелер (34-тарау, 606-625-бап) (РФ МК түсіндірмесі)//Шаруашылық және құқық, № 2, 1996. - С. 3-21.