ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ

Салтанат  Пентаева; Диана  Сулейменова; Толеубек  Пентаев; Айжан  Жилдикбаева; Аблайхан  Баухан; Виргиния  Гурскиене

doi:10.37884/2-2024/39

Аңдатпа

Мақалада жер беті учаскелерінің шаруашылық міндетіне, қызметіне, пішініне, орналасу жағдайларына және пландық-картографиялық материалдарына байланысты жалпы және жеке бөліктерінің аудандарын анықтау әдістері мен өлшеу дәлдіктері келтірілген. Бұл әдістердің қайсысы болсада қолдану барысында қателіксіз болмайды. Сол қателіктер алынатын нәтижелер мен мәндеріне көп әсер етуіне байланысты зерттеулерді қажет етеді. Көптеген инженерлік есептеулерді шешу үшін карта мен планда аудандарды анықтауда графикалық, аналитикалық және механикалық әдістерді қолданады. Аудандарды анықтау барысында өлшеу элементтері мен олардың өлшену дәлдіктері әртүрлі болады. Сондықтан аудан анықтау кезіндегі қолданылатын әдістер бойынша жіберілетін қателіктер сарапталып, олардың әсерлерін азайту және болдырмау жолдары зерттелген. Жер пайдаланудың мөлшері шаруашылықтың өндірістік қуатына және мамандығына байланысты анықталады. Жобаланған мөлшері тиімді болу керек.

Жоғарыда айтылғандай, жер иеленушіліктің және жер пайдаланудың ауданы мен құрамы шаруашылықтың өндірісіне, мамандығына тікелей байланысты. Мысалы, соңғыларға сай олардың талаптарын қанағаттандыратын жер пайдаланудың ауданын табу. Басқаша айтқанда, ол рационалды (ұтымды) болуға тиісті – оған орналастырған ауылшаруашылық мекемесі (серіктестік немесе басқа агроқұрылым) басқаруға ыңғайлы (apa қашықты өтуге өте көп шығын шығармай), шаруашылықтың барлық салаларының табысты дамуына алқаптардың қажетті аудандары мен қатынастарын қамтамасыз ету.

аудан, әдістері, дәлдіктер, өлшеу нәтижелері, геометриялық фигуралар, формулалар, планиметр, жобалау, трапеция, графика.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Пентаев Т.П., Пентаева С.Б. Геодезия. Оқулық. – Алматы:Эверо, 2016.–164 бет
2. Бектанов Б.Қ. Геодезия: Оқулық. – Алматы: New book, 2021. – 434 бет.
3. Маслов А.В., Юнусов А.Г., Горохов Г.И. Геодезические работы при землеустройстве. М.: Недра, 1990, 215 с.
4. Неумывакин Ю.К., Перский М.И. Земельно-кадастровые геодезические работы. –М.: Колос. 2008, 184 с.
5. Маслов А.В., Гордеев А.В., Батраков Ю. Г. Геодезия. –М.: Колос, 2007, 598 с.
6. Михайлова М.А., Рогатнев Ю.М. Земельно-ресурсный комплекс как основа устойчивого развития сельскохозяйственного производства Тарского района // Электронный научно-методический журнал Омского ГАУ. 2016. № 3 (6), июль - сентябрь. 124 с. [Электронный pecypc]. URL: http://e-gournal.omgau.ru/index. php/2016-gol/5/29-statya-2016-2/393-00143.
7. Aitkhozhaeva G.S., Tireuov K.M., Pentayev T.P. Theoretical and methodological aspects of the modern concept of land relations in Kazakhstan // Research and Results. –2018.– N 3.–pp.190-197.
8. Экономика сельского хозяйства: реферативный журнал. –2017. № 1; Janovska V., Simova P., Vlasak J., Sklenicka P. Factors affecting farm size on the European level and the national level of the Czech Republic // Agricultural Economics. –2017.–Vol. 63, № 1.– P. 1-12.
9. Рафиков Т.К, Ерболқызы М., Жилдикбаева А.Н. Применение данных дистанционного зондирования земли и анализа NDVI в Восточно-Казахстанской области//Исследования и результаты.– КазНАИУ.– Алматы, 2024.– № 1.–С. 183-191.
10. Инструкция по межеванию земельных участков. М.: Росземкадастр, 2002, 29 с.
11. Купреева Е.Н. Автоматизация геодезических работ при ведении кадастра недвижимости // Актуальные проблемы и перспективы развития геодезии, землеустройства и кадастра недвижимости в условиях рыночной экономики: материалы нац. науч.-практ. конф. / ФГБОУ ВО Омский ГАУ. Омск: Изд-во ИП Макшеевой Е.А., 2017.– 212 с.
12. Nisula А.-М. A study on cadastral surveying method and cadastral map in the developing countries. Helsinki University of Technology, Institute of Real Estate, 1995.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2 (102) (Jun. 2024), 397–405. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2024/39.

(1)ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler 2024, No. 2 (102), 397-405. https://doi.org/10.37884/2-2024/39.

ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ. (2024). Izdenister Natigeler, 2 (102), 397-405. https://doi.org/10.37884/2-2024/39

ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (102), p. 397–405, 2024. DOI: 10.37884/2-2024/39. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/588. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 2 (102) (June): 397-405. https://doi.org/10.37884/2-2024/39.

“ ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ” (2024) Izdenister natigeler, (2 (102), pp. 397–405. doi:10.37884/2-2024/39.

[1]“ ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ”, Izdenister natigeler, no. 2 (102), pp. 397–405, Jun. 2024, doi: 10.37884/2-2024/39.

“ ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (102), June 2024, pp. 397-05, https://doi.org/10.37884/2-2024/39.

“ ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister natigeler, no. 2 (102) (June 29, 2024): 397–405. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/588.

1.ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (102):397-405. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/588

1.ГЕОДЕЗИЯДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН АУДАН АНЫҚТАУ ӘДІСТЕРДІҢ ДӘЛДІКТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2024;(2 (102):397-405. doi:10.37884/2-2024/39

[1] 1. Пентаев Т.П., Пентаева С.Б. Геодезия. Оқулық. – Алматы:Эверо, 2016.–164 бет

[2] 2. Бектанов Б.Қ. Геодезия: Оқулық. – Алматы: New book, 2021. – 434 бет.

[3] 3. Маслов А.В., Юнусов А.Г., Горохов Г.И. Геодезические работы при землеустройстве. М.: Недра, 1990, 215 с.

[4] 4. Неумывакин Ю.К., Перский М.И. Земельно-кадастровые геодезические работы. –М.: Колос. 2008, 184 с.

[5] 5. Маслов А.В., Гордеев А.В., Батраков Ю. Г. Геодезия. –М.: Колос, 2007, 598 с.

[6] 6. Михайлова М.А., Рогатнев Ю.М. Земельно-ресурсный комплекс как основа устойчивого развития сельскохозяйственного производства Тарского района // Электронный научно-методический журнал Омского ГАУ. 2016. № 3 (6), июль - сентябрь. 124 с. [Электронный pecypc]. URL: http://e-gournal.omgau.ru/index. php/2016-gol/5/29-statya-2016-2/393-00143.

[7] 7. Aitkhozhaeva G.S., Tireuov K.M., Pentayev T.P. Theoretical and methodological aspects of the modern concept of land relations in Kazakhstan // Research and Results. –2018.– N 3.–pp.190-197.

[8] 8. Экономика сельского хозяйства: реферативный журнал. –2017. № 1; Janovska V., Simova P., Vlasak J., Sklenicka P. Factors affecting farm size on the European level and the national level of the Czech Republic // Agricultural Economics. –2017.–Vol. 63, № 1.– P. 1-12.

[9] 9. Рафиков Т.К, Ерболқызы М., Жилдикбаева А.Н. Применение данных дистанционного зондирования земли и анализа NDVI в Восточно-Казахстанской области//Исследования и результаты.– КазНАИУ.– Алматы, 2024.– № 1.–С. 183-191.

[10] 10. Инструкция по межеванию земельных участков. М.: Росземкадастр, 2002, 29 с.

[11] 11. Купреева Е.Н. Автоматизация геодезических работ при ведении кадастра недвижимости // Актуальные проблемы и перспективы развития геодезии, землеустройства и кадастра недвижимости в условиях рыночной экономики: материалы нац. науч.-практ. конф. / ФГБОУ ВО Омский ГАУ. Омск: Изд-во ИП Макшеевой Е.А., 2017.– 212 с.

[12] 12. Nisula А.-М. A study on cadastral surveying method and cadastral map in the developing countries. Helsinki University of Technology, Institute of Real Estate, 1995.