МИКРОФЛОРА НАВОЗА КРУПНОГО РОГАТОГО СКОТА И ВЛИЯНИЕ ЕГО ВОДНОЙ ВЫТЯЖКИ НА РОСТ ПРОРОСТКОВ ЯЧМЕНЯ СОРТА ЦЕЛИННЫЙ 2005

Асия Алгожина; Айнаш Науанова; Айсулу Онгарбай; Ислам Ержан; Айгуль Жеделбаева

doi:10.37884/2-2024/17

Аңдатпа

Мақалада ірі қара мал көңінің микрофлорасын зерттеу және оның сулы сығындысын әртүрлі концентрацияларда (0,1%; 1,0%; 2,5%; 5,0%; 7,5%; 10,0%) Целинный 2005 сұрыпының арпа өскіндердің өсуі мен дамуы бойынша қолдану нәтижелері берілген. Компостталған көңнің құрамындағы микроағзалар санын сұйылту әдісімен зерттеу кезінде минералды азотты тұтынатын бактериялар (22,7 млн/г КТБ) мен целлюлозаны ыдырататын актиномицеттердің (16 мын/г КТБ) басым екені анықталды. Ірі қара мал көңінің су сығындысының бастапқы өсу үрдістерінің көрсеткіштері үшін бағалау үшін келесі критерийлер таңдалды: өну энергиясы, зертханалық өнгіштік, арпа өскіндерінің биометриясы. Көңнің 5% және 7,5% концентрациядағы сулы сығындысы арпа тұқымының өсу үрдістеріне ынталандырушы әсер етсе, ал концентрацияны10%-ға дейін жоғарылағанда тежегіш әсер етті. Төмен концентрациялар арпа тұқымдарының өсу көрсеткіштерін жақсартпады. Тәжірибе барысында көңнен алынған сулы сығындының оңтайлы концентрациясы 5 және 7,5% құрады, бұл кезде арпа өскіндерінің өсуіне оң әсер етті. Көңнің сулы сығындысының тамыр жүйесіне оң әсері 1-ден 7,5%-ға дейінгі дозаларда байқалды.

Көңнің сулы сығындысымен тұқымдарды өңдеу – болашақ өнім қалыптастыру үшін арпа өсімдіктерінің қоректенуін жақсартудың перспективтік технологиялық әдісі деп санауға болады.

ірі қара мал көңі, микрофлора, арпа, зертханалық өнгіштік, тұқымдар, өну энергиясы, биопрепараттар, микроағзалар.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1.Chatterjee R. et al. Recycling of organic wastes for sustainable soil health and crop growth //International Journal of Waste Resources. – 2017. – Т. 7. – №. 03. – Р. 296-301.
2.Ahmad R. et al. Bio-conversion of organic wastes for their recycling in agriculture: an overview of perspectives and prospects //Annals of microbiology. – 2007. – Т. 57. – Р. 471-479.
3.Wei Y. et al. Recycling of nutrients from organic waste by advanced compost technology-A case study //Bioresource Technology. – 2021. – Т. 337. – Р. 125411.
4.Минеев В.Г., Сычев В.Г., Гамзиков Г.П. и др. Агрохимия. – М.: Классический университетский учебник для стран СНГ. – М.: Изд-во ВНИИА имени Д.Н. Прянишникова, 2017. – 854 с.
5.Ranjha M. M. A. N. et al. Applications of biotechnology in food and agriculture: A mini-review //Proceedings of the National Academy of Sciences, India Section B: Biological Sciences. – 2022. – Т. 92. – №. 1. – Р. 11-15.
6.Aiysha D., Latif Z. Insights of organic fertilizer micro flora of bovine manure and their useful potentials in sustainable agriculture // Plos one. – 2019. – Т. 14. – №. 12. – Р. E0226155.
7.Alfa M. I. et al. Assessment of biofertilizer quality and health implications of anaerobic digestion effluent of cow dung and chicken droppings //Renewable energy. – 2014. – Т. 63. – Р. 681-686.
8.Kaur R., Kaur S. Biological alternates to synthetic fertilizers: efficiency and future scopes //Indian Journal of Agricultural Research. – 2018. – Т. 52. – №. 6. – Р. 587-595.
9.Mącik M., Gryta A., Frąc M. Biofertilizers in agriculture: An overview on concepts, strategies and effects on soil microorganisms //Advances in agronomy. – 2020. – Т. 162. – Р. 31-87.
10.Chachalis D., Reddy K. N. Factors affecting Campsis radicans seed germination and seedling emergence //Weed science. – 2000. – Т. 48. – №. 2. – Р. 212-216.
11.Finch-Savage W. E., Bassel G. W. Seed vigour and crop establishment: extending performance beyond adaptation //Journal of experimental botany. – 2016. – Т. 67. – №. 3. – Р. 567-591.
12.Finch-Savage W. E., Bassel G. W. Seed vigour and crop establishment: extending performance beyond adaptation //Journal of experimental botany. – 2016. – Т. 67. – №. 3. – Р. 567-591.
13.Нетрусов А.И., Егорова М.А., Захарчук Л.М. и др. Практикум по микробиологии: Учеб. Пособие для студ. Высш. Учеб. Заведений – М.: Издательский центр «Академия», 2005. – 608 с.
14.Koul B., Yakoob M., Shah M. P. Agricultural waste management strategies for environmental sustainability //Environmental Research. – 2022. – Т. 206. – Р. 112285.
15.Puglia D. et al. The opportunity of valorizing agricultural waste, through its conversion into biostimulants, biofertilizers, and biopolymers //Sustainability. – 2021. – Т. 13. – №. 5. – Р. 2710.
16.Nigam P. S. Microbial enzymes with special characteristics for biotechnological applications // Biomolecules. – 2013. – Т. 3. – №. 3. – Р. 597-611.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 2 (102) (Jun. 2024), 176–186. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2024/17.

(1)ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler 2024, No. 2 (102), 176-186. https://doi.org/10.37884/2-2024/17.

ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ. (2024). Izdenister Natigeler, 2 (102), 176-186. https://doi.org/10.37884/2-2024/17

ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (102), p. 176–186, 2024. DOI: 10.37884/2-2024/17. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/518. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 2 (102) (June): 176-86. https://doi.org/10.37884/2-2024/17.

“ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ” (2024) Izdenister natigeler, (2 (102), pp. 176–186. doi:10.37884/2-2024/17.

[1]“ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 2 (102), pp. 176–186, Jun. 2024, doi: 10.37884/2-2024/17.

“ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (102), June 2024, pp. 176-8, https://doi.org/10.37884/2-2024/17.

“ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 2 (102) (June 29, 2024): 176–186. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/518.

1.ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (102):176-8. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/518

1.ІРІ ҚАРА МАЛ КӨҢІНІҢ МИКРОФЛОРАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ СУ СЫҒЫНДЫСЫНЫҢ АРПАНЫҢ ЦЕЛИННЫЙ 2005 СҰРЫПЫ ӨСКІНДЕРІНІҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 2024;(2 (102):176-186. doi:10.37884/2-2024/17

[1] 1.Chatterjee R. et al. Recycling of organic wastes for sustainable soil health and crop growth //International Journal of Waste Resources. – 2017. – Т. 7. – №. 03. – Р. 296-301.

[2] 2.Ahmad R. et al. Bio-conversion of organic wastes for their recycling in agriculture: an overview of perspectives and prospects //Annals of microbiology. – 2007. – Т. 57. – Р. 471-479.

[3] 3.Wei Y. et al. Recycling of nutrients from organic waste by advanced compost technology-A case study //Bioresource Technology. – 2021. – Т. 337. – Р. 125411.

[4] 4.Минеев В.Г., Сычев В.Г., Гамзиков Г.П. и др. Агрохимия. – М.: Классический университетский учебник для стран СНГ. – М.: Изд-во ВНИИА имени Д.Н. Прянишникова, 2017. – 854 с.

[5] 5.Ranjha M. M. A. N. et al. Applications of biotechnology in food and agriculture: A mini-review //Proceedings of the National Academy of Sciences, India Section B: Biological Sciences. – 2022. – Т. 92. – №. 1. – Р. 11-15.

[6] 6.Aiysha D., Latif Z. Insights of organic fertilizer micro flora of bovine manure and their useful potentials in sustainable agriculture // Plos one. – 2019. – Т. 14. – №. 12. – Р. E0226155.

[7] 7.Alfa M. I. et al. Assessment of biofertilizer quality and health implications of anaerobic digestion effluent of cow dung and chicken droppings //Renewable energy. – 2014. – Т. 63. – Р. 681-686.

[8] 8.Kaur R., Kaur S. Biological alternates to synthetic fertilizers: efficiency and future scopes //Indian Journal of Agricultural Research. – 2018. – Т. 52. – №. 6. – Р. 587-595.

[9] 9.Mącik M., Gryta A., Frąc M. Biofertilizers in agriculture: An overview on concepts, strategies and effects on soil microorganisms //Advances in agronomy. – 2020. – Т. 162. – Р. 31-87.

[10] 10.Chachalis D., Reddy K. N. Factors affecting Campsis radicans seed germination and seedling emergence //Weed science. – 2000. – Т. 48. – №. 2. – Р. 212-216.

[11] 11.Finch-Savage W. E., Bassel G. W. Seed vigour and crop establishment: extending performance beyond adaptation //Journal of experimental botany. – 2016. – Т. 67. – №. 3. – Р. 567-591.

[12] 12.Finch-Savage W. E., Bassel G. W. Seed vigour and crop establishment: extending performance beyond adaptation //Journal of experimental botany. – 2016. – Т. 67. – №. 3. – Р. 567-591.

[13] 13.Нетрусов А.И., Егорова М.А., Захарчук Л.М. и др. Практикум по микробиологии: Учеб. Пособие для студ. Высш. Учеб. Заведений – М.: Издательский центр «Академия», 2005. – 608 с.

[14] 14.Koul B., Yakoob M., Shah M. P. Agricultural waste management strategies for environmental sustainability //Environmental Research. – 2022. – Т. 206. – Р. 112285.

[15] 15.Puglia D. et al. The opportunity of valorizing agricultural waste, through its conversion into biostimulants, biofertilizers, and biopolymers //Sustainability. – 2021. – Т. 13. – №. 5. – Р. 2710.

[16] 16.Nigam P. S. Microbial enzymes with special characteristics for biotechnological applications // Biomolecules. – 2013. – Т. 3. – №. 3. – Р. 597-611.