Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Нурлан Малмаков 1 , Бейбит Кулатаев 2 , Кайрат Искаков 3 , Максат Тастаганов 4

1 "Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты" ЖШС, Қазақстан Республикасы ; 2 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті, Алматы; 3 "Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты" ЖШС Қазақстан Республикасы ; 4 Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты" ЖШС Қазақстан Республикасы

doi.org/10.37884/3-2023/01 Бет. 5-10 Қабылданды 10.07.2023 Жарияланды 29.09.2023

Аңдатпа

 Мақалада қонды құйрықты қойлардың ең бағалы сапасы жоғары, төлдегіштігімен, тұрақты ұрықтылығымен қатар ұрпақтарының жоғары өміршеңдігі болып табылады, бұл олардың әртүрлі паратиптік факторларға бейімделу қабілетінің объективті критерийі ретінде қызмет етеді. қазақтың құйрықты қойларының  өнімділігін зерттеу үшін екі отарда 1165 аналық қойларына қазақтың құйрықты қошқарларынан жаңадан алынған ұрығымен қойды қолмен ұрықтандырылды. Табиғи куйлеген қойларды тәулігіне бір рет таңертең 7-ден 8-ге дейін қошқарлардың көмегімен анықталды. 6 негізгі қошқардың ұрығы жасанды қынаптың көмегімен алынды. Екі рет жатыр мойнына ұрықтандыру сағат 9-дан 10-ға дейін және 16-дан 17-ге дейін жүргізілді. Барлығы 1165 ұрықтандырылған қойдың 921 басы мерзімінде немесе отар бойынша 76,0% - дан 81,0% - ға дейінгі ауытқулармен орта есеппен 78,0%  құрады. Барлығы 1080 қозы немесе орта есеппен 100 аналыққа шаққанда 117,3 қозы туылды. Жалқы туған  еркек мен ұрғашы қозының туған кездегі дене салмағы 5,04±0,07 (n=108) және 4,44±0,07 кг (n=98) болды, ал егіздер сәйкесінше 3,94±0,08 (n=20) және 3,79±0,09 кг (n=18) болды.

Қазақтың құйрықты қойларының көбею қабілеті жоғары деген қорытындыға келді.

қазақтың құйрықты қой, репродуктивті өнімділік, төлдегіштігі, қолдан ұрықтандыру, көптөлділік

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. https://www.inform.kz/ru/ [Electronic resource] do-19-mln-uvelichilos-pogolov-e-ovec-v-kazahstane_a4026681.
  2. 2. Fahmy, M.H. Prolific sheep [Text]/ editor M.H. Fahmy// – UK.: C.A.B. International, Wallingford, Oxon OX10 8DE, – 1996. – 542 p..
  3. 3. Spivakov V.A., Ospanov S.R., Kasymov K.M. Kazakh meat precocious semitonkorn breed [Textbook]/ V.A,Spivakov S.R,Ospanov K.M. Kasymov// Almaty 2016, 206 p.
  4. 4. Kanapin K. Edilbay sheep. [Textbook]/ K. Kanapin// Almaty 2009 184 s.
  5. 5. Alishev K.Z. Aktobe semi-coarse-wooled sheep [Textbook]/ K.Z. Alishev// Aktyubinsk 1994: 185 s.
  6. 6. Zhumadilla K., Irzagaliev K., Zhumadillaev N.K., Akhatov A., Abulkhairov Z.K. Some results of work on development of the fat-rumped sheep flocks with increased prolificacy. In: “Achievements and prospects of scientific support of sheep breeding”. Proceedings of scientific conference, dedicated to 85th anniversary of Medeubekov K.U. [Text]/ K. Zhumadilla K. Irzagaliev, N.K. Zhumadillaev A. Akhatov Z.K. Abulkhairov// Almaty 2014: 152-157 s.
  7. 7. Instructions for artificial insemination of sheep and goats. [Text]/ recomendation //Moscow, Agropromizdat 1986: 33 s.
  8. 8. Williams K. and Macdonald S. Body Condition Scoring of Mature Sheep. [Tekst]: GOST K. Williams and S. Macdonald Technical Note TN702, ELEC, SAC Consulting, June 2018.
  9. 9. Plokhinsky N.A. Biometrics. [Text]/ N.A. Plokhinsky// Novosibirsk 1961: 364 s.
  10. 10. Rakhimov S.T., Bobokalonov I.I. The main directions of increasing the prolificacy of sheep of the Gissar breed. [Text]/ S.T. Rakhimov I.I Bobokalonov// Proc. of the Orenburg State Agricultural University 2015, № 5: 157-159 s.
  11. 11. Pettigrew E., Hickson R., Morris S., Kenyon P., Corner-Thomas R., Haslin E. and Blair H. The Effect of Age of Dam and Birth Rank on the Reproductive Performance of Ewes as One- and Two-Year-Olds. [Text]/ invited review E. Pettigrew R. Hickson S. Morris P.Kenyon R. Corner-Thomas, E Haslin and H Blair// Text. Animals 2021, 11, 770. doi.org/10.3390/ani11030770.
  12. 12. Plakkot B., Mohanan A., Kanakkaparambil R. Prolificacy in small ruminants. [Text]/ invited review B. Plakkot A. Mohanan R.Kanakkaparambil// J. Dairy Vet. Anim. Res. 2020, volume 9, issue 3: p. 85-90. DOI:10.15406/jdvar.2020.09.00284
  13. 13. Morel P.C.H., Morris S.T. and Kenyon P.R. Effects of birth weight on survival in twin born lambs. [Text]/ invited review P.C.H. Morel S.T Morris and P.R Kenyon// Proceedings of the New Zealand Society of Animal Production 2009, 69: 75-79 s.
  14. 14. Begembekov K.N., Torekhanov A.A., Shauenov S.K., Kumganbaeva R.M., Alzhaksina N.E. Growth and development of Degeres sheep of the Aktogai population. [Text]/ K.N. Begembekov A.A. Torekhanov S.K. Shauenov R.M. Kumganbaeva N.E. Alzhaksina// Vestn. Nauki Kaz. Agrotechn. Universiteta im. Seifullina 2016, 4, 91: 27-31 s.
  15. 15. Panayotov D., Sevov S. and Georgiev D. Live weight and intensity of growth of lambs from Lacaune breed raised in Bulgaria. [Text]/ invited review D. Panayotov S Sevov and D Georgiev// Bulg. J. Agri. Sci. 2018, 24 (Suppl. 1), 88-94 s.
  16. 16. McGovern F. M., McHugh N., S., Pabiou T., McDermott K., Wall E. and Fetherstone N. Phenotypic factors associated with lamb live weight and carcass composition measurements in an Irish multi-breed sheep population. [Text]/ invited review F. M. McGovern N. McHugh S. T. Pabiou K.McDermott E Wall// Translational Animal Science 2020, 4, 4, txaa206, https://doi.org/10.1093/tas/txaa206.
  17. 17. Gardner D.S., Buttery P.J., Daniel Z. and Symonds M.E. Factors affecting birth weight in sheep: maternal environment. [Text]/ D.S. Gardner P.J.Buttery Z.Daniel and M.E.Symonds Reproduction 2007, volume 133, issue 1: p. 297-307.
  18. 18. Yenilmez K, Arslan S, Kılıç S, Atalay H. The Effect of Twinship on Mineral Matter, Immunoglobulin G and Lamb Birth Weight in Late Pregnant Ewes and Their Newborn Lambs. [Text]/ invited review K.Yenilmez S. Arslan S. Kılıç H. Atalay// Van Vet J 2021, volume 32, issue 2, p. 62-68. DOI: https://doi.org/10.36483/vanvetj.883472.
  19. 19. Freitas-de-Melo A., Ungerfeld R. and Orihuela A. Behavioral and physiological responses to early weaning in ewes and their single or twin lambs. [Text]/ invited review A. Freitas-de-Melo R. Ungerfeld and A.Orihuela// Tropical Animal Health and Production 2021, 53: 150 https://doi.org/10.1007/s11250-021-02589-3.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler. 3 (99) (Sep. 2023), 5–10. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2023/01.
(1)ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler 2023, No. 3 (99), 5-10. https://doi.org/10.37884/3-2023/01.
ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. (2023). Izdenister Natigeler, 3 (99), 5-10. https://doi.org/10.37884/3-2023/01
ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (99), p. 5–10, 2023. DOI: 10.37884/3-2023/01. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/338. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 3 (99) (September): 5-10. https://doi.org/10.37884/3-2023/01.
“ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ” (2023) Izdenister natigeler, (3 (99), pp. 5–10. doi:10.37884/3-2023/01.
[1]“ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 3 (99), pp. 5–10, Sep. 2023, doi: 10.37884/3-2023/01.
“ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (99), Sept. 2023, pp. 5-10, https://doi.org/10.37884/3-2023/01.
“ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 3 (99) (September 29, 2023): 5–10. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/338.
1.ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Sep. 29 [cited 2026 Sep. 15];(3 (99):5-10. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/338
1.ҚАЗАҚТЫҢ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРЫНЫҢ КӨБЕЮ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТИІМДІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ӘДІСТЕРІ АРҚЫЛЫ ЖАҚСАРТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ. Izdenister natigeler. 2023;(3 (99):5-10. doi:10.37884/3-2023/01