Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
СУ, ЖЕР ЖӘНЕ ОРМАН РЕСУРСТАРЫ

АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ

Мейрам Арыстанов 1 , Аман Жандияр 1 , Ермеккүл Жапаркулова 1

1 «Қазақ ұлттық аграрлық ұлттық зерттеу университеті» КЕАҚ

doi.org/10.37884/3-2025/56 Бет. 574-581 Қабылданды 23.07.2025 Жарияланды 30.09.2025

Аңдатпа

Мақалада Алматы облысындағы Шелек - Шамалған арасындағы аймақта орналасқан суару көздері мен суару жүйелерінің қазіргі жағдайы қарастырлды.
Негізгі назар аймақтың гидрографиялық және су шаруашылығы сипаттамаларына, соның ішінде су ресурстарын қайта бөлу процесінде Бартогай су қоймасы мен Үлкен Алматы каналының (ҮАК) рөліне аударылған. Оңтайлы суару әдістері, инженерлік инфрақұрылымның жағдайы, суармалы жерлердің көлемі және суару жүйелерінің пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК) талданған. Сонымен қатар, өңірдің су ресурстарын қалыптастыратын тоғыз ірі тау өзенінің көпжылдық ағыны ескеріліп, әкімшілік аудандар арасындағы су бөлудің ерекшеліктері көрсетілген. Мақалада ауыл шаруашылығын орнықты дамыту үшін су ресурстарын кешенді басқарудың маңыздылығы атап өтіледі.

суару суару жүйелері су ресурстары пайдалы әсер коэффициенті су бөлу ауыл шаруашылығы өзендер

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Байжомартов, А.Ж., Кудайбергенова, С.К. (2021). Анализ состояния оросительных систем юго-восточного Казахстана. // Вестник КазНИИВХ, №2, с. 17–24.
  2. 2. Сейткалиев, Н.К., Бектурганов, Ж.А. (2020). Проблемы водообеспечения и пути повышения эффективности использования оросительных систем. // Вестник аграрной науки Казахстана, №9, с. 45–51.
  3. 3. Тлепова, Г.Б., Аманжолов, Е.Ж. (2022). Ресурсосберегающие технологии в орошаемом земледелии Алматинской области. // Аграрная наука Евразии, №4(65), с. 102–107.
  4. 4. Есжанова, С.К., Абдрахманов, К.Т. (2023). Устойчивое управление водными ресурсами в условиях изменяющегося климата: опыт Казахстана. // Вестник КазНАИУ, №3(101), с. 55–63.
  5. 5. Рау, А., Калыбекова, Е., Сейтасанов, И., Зулпибекова, С., & Арыстанов, М. (2024). Роль грунтовых вод в культурах хлопкового севооборота Шардаринского массива орошения. Izdenister Natigeler, (1 (101), 210–220. https://doi.org/10.37884/1-2024/21
  6. 6. Tursunov, M., Suleimenov, M., & Kenzhebaev, S. (2021). Water resource management for irrigated agriculture in Kazakhstan: Challenges and policy perspectives. // Agricultural Water Management, 248, 106773. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2021.106773
  7. 7. Bekturganov, Z., Mirzabayev, A., & Rakhmatullaev, S. (2016). Hydro-economic modeling of water scarcity under climate change in Central Asia. // Environmental Earth Sciences, 75(10), 1–13. https://doi.org/10.1007/s12665-016-5604-x
  8. 8. Saparov, A., Shapovalova, A., & Sariyeva, D. (2020). Assessment of irrigation systems' performance in South Kazakhstan. // Sustainability, 12(24), 10416. https://doi.org/10.3390/su122410416
  9. 9. Kuraeva, A., & Tussupova, K. (2022). Water governance and irrigation management in Kazakhstan: Institutional and environmental dimensions. // Water Policy, 24(3), 540–553. https://doi.org/10.2166/wp.2022.024
  10. 10. Abdullaev, I., & Rakhmatullaev, S. (2014). Transformation of water management in Central Asia: From State-centric to stakeholder participation. // Environmental Earth Sciences, 73, 849–861. https://doi.org/10.1007/s12665-013-2889-1

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ. Izdenister natigeler. 3 (107) (Sep. 2025), 574–581. DOI:https://doi.org/10.37884/3-2025/56.
(1)АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ. Izdenister natigeler 2025, No. 3 (107), 574-581. https://doi.org/10.37884/3-2025/56.
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ. (2025). Izdenister Natigeler, 3 (107), 574-581. https://doi.org/10.37884/3-2025/56
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 3 (107), p. 574–581, 2025. DOI: 10.37884/3-2025/56. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1083. Acesso em: 15 sep. 2026.
“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 3 (107) (September): 574-81. https://doi.org/10.37884/3-2025/56.
“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ” (2025) Izdenister natigeler, (3 (107), pp. 574–581. doi:10.37884/3-2025/56.
[1]“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ”, Izdenister natigeler, no. 3 (107), pp. 574–581, Sep. 2025, doi: 10.37884/3-2025/56.
“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ”. Izdenister Natigeler, no. 3 (107), Sept. 2025, pp. 574-81, https://doi.org/10.37884/3-2025/56.
“АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ”. Izdenister natigeler, no. 3 (107) (September 30, 2025): 574–581. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1083.
1.АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Sep. 30 [cited 2026 Sep. 15];(3 (107):574-81. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1083
1.АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДАҒЫ СУАРУ КӨЗДЕРІ МЕН СУАРУ ЖҮЙЕЛЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ. Izdenister natigeler. 2025;(3 (107):574-581. doi:10.37884/3-2025/56