Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН МЕХАНИКАЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛЕНДІРУ

АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ

Полатбек Жунисбеков 1 , Макулбек Ундирбаев 1 , Мизамбек Жетпейсов 1 , Болат Курбаналиев 1 , Рахат Черикбаев 1 , Улан Байназаров 1

1 «Қазақ ұлттық аграрлық ұлттық зерттеу университеті» КЕАҚ

doi.org/10.37884/2-2025/53 Бет. 532-544 Қабылданды 01.04.2025 Жарияланды 30.06.2025

Аңдатпа

Мақалада"Қаскелең" ОӨШ, "Оңтүстік"агропаркішаруашылығыныңбазасындаавтоматтыреттеужүйесібармашина-тракторагрегаттарынзерттеунәтижелері келтірілген.

Зерттеудің өзектілігі.ПрофессорП.Жүнісбековтің(МТА-ны типтікбуындарретіндезерттеудіңжаңаәдісі) сызықтықжүйенің типтік буындары ретінде зерттеунегізіндекөлік-технологиялықмашинанызерттеуәдісіұсынылды.Сызықтықжүйелердіңерекшеліктерінесәйкесөтпеліфункциязерттелді.Әрбіртиптіксілтеменіңбасқасілтемелерденерекшеленетінерекшеөтпеліфункциясы,өзіндік"саусақ ізі"бар.Зерттеунәтижелері бойынша Сілтеметүрінегізделді.

Ғылыми зерттеудің мақсатыжелілікжүйеніңтиптікбуыныретіндекөлік-технологиялықмашинағатеориялықжәнеэксперименттікзерттеулержүргізу, параллельдіжүргізужүйесіменжабдықталғанкөлік-технологиялықмашинаны(егісагрегатын)қолданутиімділігінсынаужәнебағалау болды.

Зерттеу әдістемесіэксперименттердіжоспарлаужәнеталдауәдістерінқолданаотырып, ҚР ҚНжәнеМемСТөзектістандарттарынасәйкесэксперименттікбөлімдіжүргізудіқамтыды.

Негізгі нәтижелер.МТАзерттеуәдісі оны сызықтықжүйеніңтиптікбуындарынабөлуарқылынегізделді,сілтеменіңөтпеліфункциясын-зеңбіректі сілтеменің "саусақ ізі" ретінде зерттеді.Бұлпроцестіөтпелісипаттамаларменсалыстыра отырып, Сілтеметүріанықталды.Тепе-теңдікжәнетұрақтыжағдайдаолардыңжұмысоргандарыныңжұмысыөтпеліпроцесс(сипаттама) бойынша біріншіреттіинерциялықапериодтықбуынға сәйкес келеді.Сондықтан,математикалықсипаттамадакүрделіжәненашарқорытылатындифференциалдықтеңдеулердіңорнынабіріншінемесеекіншіреттідифференциалдықтеңдеулерменшектелуімүмкінқұрылғыныңқұрылымдықпараметрлеріментікелейбайланысты.

Зерттеу жұмысы бойынша қорытындылар. Көлік-технологиялық машиналар қалыпты жұмыс режимдерінде бірінші ретті инерциялық апериодтық буынға жатады. Автоматты басқару жүйесі бар көлік-технологиялық машинаның (егіс агрегатының) тиімділігі туралы материалдар келтірілген. Негізгі әсерге оператор уақытының 90% - дан астамы агрегатты басқару қажеттілігінен босатылатындығынан қол жеткізіледі, осының қатарында өнімділік артады, өріс аймағын пайдалану коэффициенті артады, түйіскен жолдың енін азайтады.

Автоматты жүргізу АБЖ параллель жүргізу көлік көлік және технологиялық машиналар типтік звенолар

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1.Рзалиев А.С. Автопилотирование и параллельное вождение МТА. Ізденістер, нəтижелер – Исследование, результаты №3(87) ISSN 2304-3334, 2020 г
  2. 2.Жунисбеков П. Новый метод исследования машинотракторных агрегатов как типовые звенья. Ізденістер, нəтижелер – Исследование, результаты №4(88), 2020 г
  3. 3.В.И. Балабанов, А.И. Беленков, Е.В. Березовский, В.В. Егоров, С.В. Железова. Пособие: "Навигационные технологии в сельском хозяйстве". Нивы Зауралья №7 (129) Август 2015.
  4. 4.Основные типовые звенья САР. ttps://studme.org/183422/tehnika/osnovnye_tipovye_zvenya
  5. 5 Рзалиев А.С. и др. Исследование машинотракторных агрегатов как типовые звенья. IX международный научный конгресс машины для сельского хозяйства 2021 23-26 июня 2021, ВАРНА, БОЛГАРИЯ. http://www.agrimachinery.net/sbornik/2021.pdf.
  6. 6 Жунисбеков П.Ж. и др. Точное земледелие и вождение МТА системами GPS и ГЛОНАС. Сборник материалов. Международная конференция «Достижения и перспективы развития земледелия и растениеводства», КазНИИ земледелия и растениеводства. Алмалыбак, 2019.
  7. 7.Nurzhan D. Transients Machines by a Factor of Delayed Feedback K>1. Research Journal of Applied Sciences 10 (2): 70-74, 2015 ISSN: 1815-932X © Medwell Journals, 2015
  8. 8.Тест-драйв системы автоматического вождения AgLeader. http://polymya-agro.by/news/test-drayv-sistemy-avtomaticheskogo-vozhdeniya-agleader/
  9. 9.Отчет ТОО «НПЦАИ» о научно-исследовательской работе за 2018-2020 г.г. по теме: Разработать и внедрить автоматизированные системы управления агротехнологиями в системах точного земледелия.
  10. 10 . Система автоматического рулевого управления. Системы параллельного и автоматического вождения. https://agroserver.ru/articles/3428.htm
  11. 11. В.И. Балабанов, А.И. Беленков, Е.В. Березовский. Навигационные технологии в сельском хозяйстве. Координатное земледелие. Учебное пособие /: РГАУ-МСХА имени К.А. Тимирязева; Москва; 2013
  12. 12. Иванов Д. П. "ГЛОНАСС и GPS в аграрном секторе" – Санкт-Петербург: Наука, 2019.
  13. 13.Петров С. А., Сидоров В. Г. "Основы автоматизированного управления сельхозмашинами" – Екатеринбург: Уральский университет, 2021.
  14. 14. Смирнов Н. В. "Моделирование переходных процессов в системах управления" – Новосибирск: Техносфера, 2018.
  15. 15. Журнал "АгроТехника XXI век", выпуски 2020-2023 гг.
  16. 16. Беляев В. А. "Системы управления сельскохозяйственной техникой" – Москва: Агропромиздат, 2020.
  17. 17. Кузнецов Ю. М. "Методы исследования транспортно-технологических машин" – Казань: Издательство КФУ, 2022.
  18. 18. Соловьев А. И. "Автоматизация управления сельскохозяйственной техникой" – Ростов-на-Дону: Донской университет, 2020.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ. Izdenister natigeler. 2 (106) (Jun. 2025), 532–544. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2025/53.
(1)АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ. Izdenister natigeler 2025, No. 2 (106), 532-544. https://doi.org/10.37884/2-2025/53.
АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ. (2025). Izdenister Natigeler, 2 (106), 532-544. https://doi.org/10.37884/2-2025/53
АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (106), p. 532–544, 2025. DOI: 10.37884/2-2025/53. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/886. Acesso em: 15 sep. 2026.
“АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 2 (106) (June): 532-44. https://doi.org/10.37884/2-2025/53.
“АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ” (2025) Izdenister natigeler, (2 (106), pp. 532–544. doi:10.37884/2-2025/53.
[1]“АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ”, Izdenister natigeler, no. 2 (106), pp. 532–544, Jun. 2025, doi: 10.37884/2-2025/53.
“АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (106), June 2025, pp. 532-44, https://doi.org/10.37884/2-2025/53.
“АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ”. Izdenister natigeler, no. 2 (106) (June 30, 2025): 532–544. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/886.
1.АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Jun. 30 [cited 2026 Sep. 15];(2 (106):532-44. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/886
1.АВТОМАТТЫ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПТІК БУЫНЫ РЕТІНДЕ КӨЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ МАШИНАЛАР ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕУІ. Izdenister natigeler. 2025;(2 (106):532-544. doi:10.37884/2-2025/53