INFLUENCE OF TECHNOLOGICAL PARAMETERS ON THE TEMPERATURE-TIME MODES OF VACUUM FREEZE-DRYING OF THE PRODUCT

Askar Sapakov; Saya Sapakova; Saule Demessova; Yerkin Yerzhigitov; Aigul Taldybayeva; Manat Zhussupaliyeva; Nurgul Mol????dybaeva

doi:10.37884/4-2024/43

Аңдатпа

Мұздату-сублимациялық кептіру кезінде жемістердің ылғалдылығы 2-5% дейін төмендейді. Кептіргіш екі блоктан тұрады: тоңазытқыш және сублимациялық. Өнім бөлме температурасында кептіру камерасына орналастырылады. Құрал қосылғаннан кейін вакуумдық сорғы кептіру камерасындағы қысымды 10-30 Па-ға дейін төмендетеді. Вакуум пайда болып, өнімдегі бос ылғал буланып, қатып бастайды. Ылғалдың көп бөлігі мұз кристалдарына айналады, содан кейін сублимация процесі басталады. Бұл жабдықта 404a фреоны қолданылады. «Температураны тіркеу үшін RS-485 интерфейсі бар 8-арналы OVEN TRM138 термометрі қолданылды. Өнім камерадан шығарылғаннан кейін әр 30 минут сайын Vibra HT 224RCE аналитикалық таразыларында өлшенді. Эксперимент үш түрлі жемістермен жүргізілді: құлпынай, қарақат және таңқурай. Эксперимент барысында жемістердің беткі температурасы, камера ішіндегі температура және өнімнің массасы өлшенді. Кептіру ұзақтығы тиімді режимнің, энергия шығынының және кептірілген жемістердің сапалық көрсеткіштерінің критерийі ретінде анықталды. Тиімді сублимация уақыты 4,5 сағатты құрады. Камераның ішіндегі қысым (20 ± 5) Па және температура (-42 ± 2) °С кезінде мұздату және сублимацияның жалпы уақыты 5 сағаттан аспады, ал жалпы кептіру уақыты 8 сағатты құрады. Құлпынайдың бастапқы массасы 36% -ға, қарақаттың массасы 28% -ға және таңқурайдың массасы 27,4% -ға азайды. Кептіру камерадағы температура 40 °C-қа жеткенде тоқтатылуы керек.

сублиматор, автоматтандыру, алгоритм, қысым датчигі, температура датчигі, күн коллекторы, генератор, басқару панелі, вакуумдық сорғы, генератор.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Atak A. Comparison of important quality characteristics of some fungal disease resistance/tolerance grapes dried with energy-saving heat pump dryer//Agronomy. 2022. № 4 (12). C. 1–20.
2. Bulgaru V. Phytochemical, antimicrobial, and antioxidant activity of different extracts from frozen, freeze-dried, and oven-dried jostaberries grown in moldova //Antioxidants. 2024. № 8 (13).
3. Hanrahan F. P., Selman R. L., Webb B. H. Experimental Equipment for Cooling and Packaging Foam-Spray-Dried Milk in the Absence of Oxygen // Journal of Dairy Science. 1967. № 12 (50). C. 1873–1877.
4. Hoskin R. T. Development of spray dried spirulina protein-berry pomace polyphenol particles to attenuate pollution-induced skin damage: a convergent food-beauty approach // Antioxidants. 2023. № 7 (12).
5. Kamanova S. Effects of freeze-drying on sensory characteristics and nutrient composition in black currant and sea buckthorn berries // Applied Sciences (Switzerland). 2023. № 23 (13).
6. Poymanov V. V., Grishanova D. S., Antipov S. T. Исследование процессов замораживания и вакуум-сублимационной сушки бактериальных концентратов для молочной отрасли // Proceedings of the Voronezh State University of Engineering Technologies. 2019. № 4 (80). C. 19–24.
7. Bakin I. A., Shilov. V., Mastakhina A. S. Information systems for monitoring and controlling the processes of dehydration of fruit and berry raw materials // Technical sciences, technology and production. 2023. C. 163-176.
8. Burdo O. G., Zykov A.V., Mordynsky V. P. Innovative solutions in the technologies of dehydration//Odessa National Academy of food technologies. 1982. № 1 (82). C. 143–149. https://doi.org/10.15673/swonaft.v82i1.1021
9. Suleimenova Zh.M., Dosimova Zh.B.,., Boranbayeva T. K, Bolat A. A. Possibility of using black mulberry fruits for obtaining fruit yogurt //Izdenister, natizheler – research, results. NO. 3 (99) 2023, ISSN 2304-3334 MRNTS. 2023. № 99 (5). C. 1–14. https://doi.org/10.37884/3-2023/02
10. Lifentseva L.V., Splavkin A.N., Neverov E.N., Korotky I.A. Optimization of vacuum drying technology of agricultural raw materials of plant origin// Processes and machines of agroengineering systems. 2022. № 2 (2). C. 82–89.
11. Elubay R. N., Myrzabek K. M., Bolat A. A. Biotechnology of obtaining yogurt from dry goat milk with probiotic properties//research, results - research, results. NO. 4 (92) ISSN 2304-3334 STAMPP. 2021. № 92 (4). C. 29–37. https://doi.org/10.37884/4-2021/04
12. Boranbayeva T. K, Karahan A.,.Suleimenova Zh.M,. Dosimova Zh. The visit of the stage of lactation on physical and chemical properties of milk in Almaty and Zhambyl regions//research, results-research, results. №2 (102) 2024, ISSN 2304-3334. 2024. (2). C. 7–20. https://doi.org/10.37884/2-2024/02

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 4 (104) (Dec. 2024), 414–422. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2024/43.

(1)ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler 2024, No. 4 (104), 414-422. https://doi.org/10.37884/4-2024/43.

ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ. (2024). Izdenister Natigeler, 4 (104), 414-422. https://doi.org/10.37884/4-2024/43

ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (104), p. 414–422, 2024. DOI: 10.37884/4-2024/43. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/710. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 4 (104) (December): 414-22. https://doi.org/10.37884/4-2024/43.

“ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ” (2024) Izdenister natigeler, (4 (104), pp. 414–422. doi:10.37884/4-2024/43.

[1]“ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ”, Izdenister natigeler, no. 4 (104), pp. 414–422, Dec. 2024, doi: 10.37884/4-2024/43.

“ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (104), Dec. 2024, pp. 414-22, https://doi.org/10.37884/4-2024/43.

“ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ”. Izdenister natigeler, no. 4 (104) (December 30, 2024): 414–422. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/710.

1.ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Dec. 30 [cited 2026 Sep. 15];(4 (104):414-22. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/710

1.ВАКУУМДЫҚ СУБЛИМАЦИЯЛЫҚ КЕПТІРУДІҢ РЕЖИМДЕРІНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПАРАМЕТРЛЕРДІҢ ӘСЕРІ. Izdenister natigeler. 2024;(4 (104):414-422. doi:10.37884/4-2024/43

[1] 1. Atak A. Comparison of important quality characteristics of some fungal disease resistance/tolerance grapes dried with energy-saving heat pump dryer//Agronomy. 2022. № 4 (12). C. 1–20.

[2] 2. Bulgaru V. Phytochemical, antimicrobial, and antioxidant activity of different extracts from frozen, freeze-dried, and oven-dried jostaberries grown in moldova //Antioxidants. 2024. № 8 (13).

[3] 3. Hanrahan F. P., Selman R. L., Webb B. H. Experimental Equipment for Cooling and Packaging Foam-Spray-Dried Milk in the Absence of Oxygen // Journal of Dairy Science. 1967. № 12 (50). C. 1873–1877.

[4] 4. Hoskin R. T. Development of spray dried spirulina protein-berry pomace polyphenol particles to attenuate pollution-induced skin damage: a convergent food-beauty approach // Antioxidants. 2023. № 7 (12).

[5] 5. Kamanova S. Effects of freeze-drying on sensory characteristics and nutrient composition in black currant and sea buckthorn berries // Applied Sciences (Switzerland). 2023. № 23 (13).

[6] 6. Poymanov V. V., Grishanova D. S., Antipov S. T. Исследование процессов замораживания и вакуум-сублимационной сушки бактериальных концентратов для молочной отрасли // Proceedings of the Voronezh State University of Engineering Technologies. 2019. № 4 (80). C. 19–24.

[7] 7. Bakin I. A., Shilov. V., Mastakhina A. S. Information systems for monitoring and controlling the processes of dehydration of fruit and berry raw materials // Technical sciences, technology and production. 2023. C. 163-176.

[8] 8. Burdo O. G., Zykov A.V., Mordynsky V. P. Innovative solutions in the technologies of dehydration//Odessa National Academy of food technologies. 1982. № 1 (82). C. 143–149. https://doi.org/10.15673/swonaft.v82i1.1021

[9] 9. Suleimenova Zh.M., Dosimova Zh.B.,., Boranbayeva T. K, Bolat A. A. Possibility of using black mulberry fruits for obtaining fruit yogurt //Izdenister, natizheler – research, results. NO. 3 (99) 2023, ISSN 2304-3334 MRNTS. 2023. № 99 (5). C. 1–14. https://doi.org/10.37884/3-2023/02

[10] 10. Lifentseva L.V., Splavkin A.N., Neverov E.N., Korotky I.A. Optimization of vacuum drying technology of agricultural raw materials of plant origin// Processes and machines of agroengineering systems. 2022. № 2 (2). C. 82–89.

[11] 11. Elubay R. N., Myrzabek K. M., Bolat A. A. Biotechnology of obtaining yogurt from dry goat milk with probiotic properties//research, results - research, results. NO. 4 (92) ISSN 2304-3334 STAMPP. 2021. № 92 (4). C. 29–37. https://doi.org/10.37884/4-2021/04

[12] 12. Boranbayeva T. K, Karahan A.,.Suleimenova Zh.M,. Dosimova Zh. The visit of the stage of lactation on physical and chemical properties of milk in Almaty and Zhambyl regions//research, results-research, results. №2 (102) 2024, ISSN 2304-3334. 2024. (2). C. 7–20. https://doi.org/10.37884/2-2024/02