МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ

Нухтар  Умбеталиев; Комил  Астанакулов; Кенжемырза  Баймаханов; Мейрамбай  Тойлыбаев

doi:10.37884/2-2024/47

Аңдатпа

Дәнді бұршақ дақылдарының (маш бұршақ) және олардың тұқымдарының белгілі физикалық-механикалық қасиеттері егінді жинау және тазалау үшін маңызды. Анықтау бойынша тәжірибелер қазіргі кезде көп мөлшерде өсірілетін маш Турон, Дурдона, Кахрабо және Радость сорттары бойынша белгілі әдістер бойынша жүргізілді және тәжірибелер барысында маш дәніндегі фракцияның мөлшері анықталды, сонымен қатар оның құрамындағы басқа қоспалар.тұқымның ұзындығы, ені және қалыңдығы. Тұқымдық қоспалардағы таза тұқымдардың мөлшері 85-86%, сынған және бос тұқымдар шамамен 2%, сонымен қатар басқа қоспалар 12-14% құрайды. Дүрдана маш бұршағы басқа сорттардың ішіндегі ең үлкені, оның орташа дәнінің ұзындығы 6,29 мм, ені 4,25 мм, қалыңдығы 3,96 мм. «Тұран» және «Кахрабо» сорттарының тұқымдары орташа өлшемді, тұқымдарының орташа ұзындығы 5,85 мм және 5,58 мм, ені 4,25 және 4,16 мм, қалыңдығы 3,68 мм және 3,96 мм. Ең кіші астық өлшемдері «Джой» сорттарына жатады, олардың өлшемдері сәйкесінше 4,58 мм, 3,46 мм және 3,60 мм деңгейінде анықталды. Зерттеулерге сәйкес, комбайнмен жиналған маш құрамында шамамен 11,1-11,4% басқа қоспалар, бос және сынған тұқымдар шамамен 1,9-3,4% құрайды және оларды қолданар алдында немесе жөнелту алдында бөлу керек. тұқымның көлеміне қарай фракцияларға бөлінеді.

маш, бұршақ дақылдары, дән өлшемдері, дәндік қоспа, технология, процесс, соттары.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. Рекомендации www.fao.com/statistics/mung beans.
2. Астанакулов К. Д, Каримов Ю. З, Фозилов Г. Г., 2011 Механизация сельского хозяйства в Азии, Африке и Латинской Америке 42 (4) 37-40
3. Астанакулов К Д 2020 IOPConf. Серия: Материаловедение и инженерия 883 012151
4. Калимбетов Б.Е. Отчет НИР за 2018-2020 гг. «Интенсификация производства овощей путем реализации агротехнических мероприятий получения 3-х разового урожая овощебахчевых культур и разработка комплекса сельскохозяйственных машин и агрегатов для этой цели в условиях Южно-Казахстанской области» Шымкент, 2020
5. Тойлыбаев М.С, Умбеталиев Н.А.. “ SUBSTANTION OF THE PARAMETERS TO TILT THE CAMERA ADVANCED CLEANING SEEDS PASTURE PLANTS”. «Ізденістер, нәтижелер - Исследования, результаты. Научный журнал. Алматы. «Агроуниверситет». №2.2022. с.
6. Хаухуот О., Хара М., Крайнер Б. Р., Брусевиц Г. Х. и Соль Джей Б. 2000 Международная сельскохозяйственная инженерия: Журнал научных исследований и разработок CIGRII 1-14
7. Шимелис Э., Меаза М., Ракшит С. 2006 Международная сельскохозяйственная инженерия: Журнал CIGR. Рукопись VIII 1-19
8. Азадбахт М., Гаджарджази Э., Абди-Гаол Ф. Амири Э. 2015 Журнал CIGR Открытый доступ в 1-12
9. Хоштагаза М.,Мехдизаде Р. 2006 Международная сельскохозяйственная инженерия: Журнал CIGR. Рукопись VIII 1-10
10. Симонян К., Эль-Окене А. М., Илджеп У. Д. 2007 Международная сельскохозяйственная инженерия: Рукопись журнала CIGRIX 1-15
11. Аджит К. М., Даниэль Э., Экефре Н. К., Паттанаик У. Дж, Арчи Л. У., Латимор М. 2017 Международная сельскохозяйственная инженерия: журнал CIGR 1-6
12. Авиара Н. А., Мамман Э., Умар Б. 2005 Биосистемная инженерия 92(3) 325-334
13. Айман Х., Амер Э., Мохаммед М. А., Мустафа Х. Абдул Р. О. 2010 Международный журнал сельскохозяйственной и биологической инженерии 3(4) 80-93
14. Сингх Х. Джей, Дипанкар Де, Саху П. К. 2014 Международная сельскохозяйственная инженерия: CIGR 1-5
15. Таваколи Н., Раджабипур А., Мохтасеби С. С. 2009 Международная сельскохозяйственная инженерия: CIGRXI 1-14
16. Чукву О., Орхевба Б. А. 2011 Журнал Сельскохозяйственные пищевые технологии 1(6) 68-72
17. Аджибола О. О., Они С. А., Авиара Н. А. 2004 Биосистемы. Инженерное дело 87(2) 179-190
18. Кобзарь А. И. 2006 Прикладная математическая статистика. Для инженеров и научных работников. Москва: Физматлит, 816

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2024. МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2 (102) (Jun. 2024), 472–481. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2024/47.

(1)МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler 2024, No. 2 (102), 472-481. https://doi.org/10.37884/2-2024/47.

МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ. (2024). Izdenister Natigeler, 2 (102), 472-481. https://doi.org/10.37884/2-2024/47

МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (102), p. 472–481, 2024. DOI: 10.37884/2-2024/47. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/519. Acesso em: 15 sep. 2026.

“МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ”. 2024. Izdenister Natigeler, no. 2 (102) (June): 472-81. https://doi.org/10.37884/2-2024/47.

“МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ” (2024) Izdenister natigeler, (2 (102), pp. 472–481. doi:10.37884/2-2024/47.

[1]“МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ”, Izdenister natigeler, no. 2 (102), pp. 472–481, Jun. 2024, doi: 10.37884/2-2024/47.

“МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister Natigeler, no. 2 (102), June 2024, pp. 472-81, https://doi.org/10.37884/2-2024/47.

“МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ”. Izdenister natigeler, no. 2 (102) (June 29, 2024): 472–481. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/519.

1.МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2024 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (102):472-81. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/519

1.МАШ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ФИЗИКА-МЕХАНИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ. Izdenister natigeler. 2024;(2 (102):472-481. doi:10.37884/2-2024/47

[1] 1. Рекомендации www.fao.com/statistics/mung beans.

[2] 2. Астанакулов К. Д, Каримов Ю. З, Фозилов Г. Г., 2011 Механизация сельского хозяйства в Азии, Африке и Латинской Америке 42 (4) 37-40

[3] 3. Астанакулов К Д 2020 IOPConf. Серия: Материаловедение и инженерия 883 012151

[4] 4. Калимбетов Б.Е. Отчет НИР за 2018-2020 гг. «Интенсификация производства овощей путем реализации агротехнических мероприятий получения 3-х разового урожая овощебахчевых культур и разработка комплекса сельскохозяйственных машин и агрегатов для этой цели в условиях Южно-Казахстанской области» Шымкент, 2020

[5] 5. Тойлыбаев М.С, Умбеталиев Н.А.. “ SUBSTANTION OF THE PARAMETERS TO TILT THE CAMERA ADVANCED CLEANING SEEDS PASTURE PLANTS”. «Ізденістер, нәтижелер - Исследования, результаты. Научный журнал. Алматы. «Агроуниверситет». №2.2022. с.

[6] 6. Хаухуот О., Хара М., Крайнер Б. Р., Брусевиц Г. Х. и Соль Джей Б. 2000 Международная сельскохозяйственная инженерия: Журнал научных исследований и разработок CIGRII 1-14

[7] 7. Шимелис Э., Меаза М., Ракшит С. 2006 Международная сельскохозяйственная инженерия: Журнал CIGR. Рукопись VIII 1-19

[8] 8. Азадбахт М., Гаджарджази Э., Абди-Гаол Ф. Амири Э. 2015 Журнал CIGR Открытый доступ в 1-12

[9] 9. Хоштагаза М.,Мехдизаде Р. 2006 Международная сельскохозяйственная инженерия: Журнал CIGR. Рукопись VIII 1-10

[10] 10. Симонян К., Эль-Окене А. М., Илджеп У. Д. 2007 Международная сельскохозяйственная инженерия: Рукопись журнала CIGRIX 1-15

[11] 11. Аджит К. М., Даниэль Э., Экефре Н. К., Паттанаик У. Дж, Арчи Л. У., Латимор М. 2017 Международная сельскохозяйственная инженерия: журнал CIGR 1-6

[12] 12. Авиара Н. А., Мамман Э., Умар Б. 2005 Биосистемная инженерия 92(3) 325-334

[13] 13. Айман Х., Амер Э., Мохаммед М. А., Мустафа Х. Абдул Р. О. 2010 Международный журнал сельскохозяйственной и биологической инженерии 3(4) 80-93

[14] 14. Сингх Х. Джей, Дипанкар Де, Саху П. К. 2014 Международная сельскохозяйственная инженерия: CIGR 1-5

[15] 15. Таваколи Н., Раджабипур А., Мохтасеби С. С. 2009 Международная сельскохозяйственная инженерия: CIGRXI 1-14

[16] 16. Чукву О., Орхевба Б. А. 2011 Журнал Сельскохозяйственные пищевые технологии 1(6) 68-72

[17] 17. Аджибола О. О., Они С. А., Авиара Н. А. 2004 Биосистемы. Инженерное дело 87(2) 179-190

[18] 18. Кобзарь А. И. 2006 Прикладная математическая статистика. Для инженеров и научных работников. Москва: Физматлит, 816