Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ

В.К. Красавина 1 , Т.А. Ашимов * 1 , Е.А. Тулегенов 1 , Д.С. Шарипова 2

1 Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті; 2 «Қазақ жеміс өсіру және көкөніс шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС

doi.org/10.37884/1-2021/14 Бет. 128-136 Қабылданды 03.03.2022 Жарияланды 31.03.2021

Аңдатпа

Қазіргі жағдайда ауылшаруашылық өнімдеріне сұраныс оның өңделген түрдегі маңызды құндылығы, сондай-ақ халықтың барлық топтары үшін қол жетімділік болып табылады.

Биохимиялық компоненттер-құрғақ заттар мен крахмалдың мөлшері өте маңызды, олар өңделген өнімнің сапасын анықтайды. Бұл бағытта селекциялық жұмыстар жүргізілді және өнімнің сапасын анықтайтын құнды биохимиялық компоненттері бар сұрыптар таңдалды. Картоптың сусымалылығы крахмалды құрайтын амилаза мен амилопектиннің қатынасына байланысты. Сонымен қатар, картоптың сусымалылығы мен жақсы дәмі үлкен крахмал дәндерінің болуымен анықталады. Қайнатылған картоптың күңгірттенуі-аминқышқылдарының қант пен хлорген қышқылының құрамында темір бар қосылыстармен әрекеттесуінен туындаған ферментативті емес қызару. Эксперименттік жұмыстың нәтижесінде чипсилерді өңдеуге арналған көрсеткіштер кешені бойынша сұрыптық үлгілер бөлініп алынды: Федор (8,9 балл), Мақсат (8,8 балл), Эдем (8,6 балл), сенім (8,4 балл).

Крахмал алу процесі негізінен көп мөлшерде суды қолдану арқылы жүзеге асырылады. Мұнда мөлшеріне байланысты крахмал дәндерінің тұндыру жылдамдығы маңызды рөл атқарады. Ірі крахмал дәндері өндіріс процесінде шығаруды азайтады, крахмал шығымдылығын арттырады.

картоп, сорт, сортүлгі, крахмал, қайта өңдеуге жарамдылық, астық, гибрид.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1. Овэс Е.Б., Зейрук В.К. Сроки уборки, способы хранения и лежкость семенных клубней // Картофель и овощи. – 2003. - № 7. – С. 17-21.
  2. 2. Ross H. Potato breeding: Problems and perspectives / Berlin and Gamburg, 1986. – 240 p.
  3. 3. Accatino P., Peloquin S.J., Cipar M.S. Inheritance of potato chip color at the diploid and tetraploid levels of ploidy // Amer. Potato J. 1973. 50, – P. 335.
  4. 4. Пшеченков К.А., Довыденкова О.Н. Пригодность сортов к переработке в зависимости от условий выращивания и хранения // Картофель и овощи. 2004. - №1. – С. 22-25.
  5. 5. Кучко А.А., Власенко М.Ю., Мицько В.М. Фізіологія та біохімія картоплі /.- Київ: Довіра, 1998.- 335 с. Vol.
  6. 6. Красавин В.Ф., Ертаева Б.А., Красавина В.К., Мошняков А.Н., Шарипова Д.С. Адаптирование к внедрению зарубежных высокопродуктивных Сортов картофеля на Юго-Востоке Казахстана. КазНАУ, «Ізденістер, нəтижелер – Исследования, результаты», №4(88) ISSN 2304-3334 –С. 244-249
  7. 7. Van der Zaag, D.E. Potato production and utilization in the world // Pot. Res. 1976. Vol. 19. P.37-72.
  8. 8. Кабыкенов Т.А., Валиев Д.А., Конопьянов К.Е., Альмишев У.Х. Сортоизучение картофеля в Павлодарском прииртышье. КазНАУ, «Ізденістер, нәтижелер - Исследования, результаты», №2(86), 2020-3334 -С. 242-247.
  9. 9. Putz, B. Der zritige Moglichketion zur Selektion bon verarbeitungssorten lureh den Zuchter // Kartoffelbau. 1995. - 11.- S. 427-431.
  10. 10. Мошняков А.Н., Ашимов Т.А., Лайсханов Ш.У., Красавина В.К. Оценка пригодности сортообразцов картофеля для длительного хранения. КазНАУ, «Ізденістер, нәтижелер-Исследования, результаты» №1(85) 2020. –С. 333-339.
  11. 11. Ермаков А.И., Арасимович В.В., Смирнова-Иконникова М.И., Мурри И.К. Методы биохимического исследования растений. - М.-Л., 1952г,-520с.
  12. 12. Банадысев С.А. и др. «Методические рекомендации по специализированной оценке сортов картофеля». - Минск, 2003. - 70 с.
  13. 13. Шинкарев В.И. Методические указания «Изучение технологических свойств картофеля». - Л., 1988. - 133 с.
  14. 14 . Киру С.Д. и др. Методические указания по поддержанию и изучению мировой коллекции картофеля. - Санкт-Петербург, 2010. - 27 с.
  15. 15 . Симакову Е.А. и др. Методические указания по технологии селекционного процесса картофеля. - М., 2006; 38с.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2021. ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler. 1 (89) (Mar. 2021), 128–136. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2021/14.
(1)ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler 2021, No. 1 (89), 128-136. https://doi.org/10.37884/1-2021/14.
ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ. (2021). Izdenister Natigeler, 1 (89), 128-136. https://doi.org/10.37884/1-2021/14
ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (89), p. 128–136, 2021. DOI: 10.37884/1-2021/14. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/31. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ”. 2021. Izdenister Natigeler, no. 1 (89) (March): 128-36. https://doi.org/10.37884/1-2021/14.
“ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ” (2021) Izdenister natigeler, (1 (89), pp. 128–136. doi:10.37884/1-2021/14.
[1]“ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ”, Izdenister natigeler, no. 1 (89), pp. 128–136, Mar. 2021, doi: 10.37884/1-2021/14.
“ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (89), Mar. 2021, pp. 128-36, https://doi.org/10.37884/1-2021/14.
“ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ”. Izdenister natigeler, no. 1 (89) (March 31, 2021): 128–136. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/31.
1.ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2021 Mar. 31 [cited 2026 Sep. 15];(1 (89):128-36. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/31
1.ҚАЙТА ӨҢДЕУГЕ ЖАРАМДЫ КАРТОПТЫҢ СОРТ ҮЛГІЛЕРІН БАҒАЛАУ. Izdenister natigeler. 2021;(1 (89):128-136. doi:10.37884/1-2021/14