Мәзір
МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ВЕТЕРИНАРИЯ

«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ

А.Б. Мыржиева* 1 , М.Ж. Сулейменов 2 , Uslu Ugur 3 , А.С. Ибажанова 1 , Л.О. Жантелиева 1

1 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті; 2 «Зоология институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы Республикалық мемлекеттік кәсіпорыны; 3 Сельчук Университеті

doi.org/10.37884/1-2021/06 Бет. 50-60 Қабылданды 03.03.2022 Жарияланды 31.03.2021

Аңдатпа

Ғылыми мақалада, «Кенем» препаратының акарицидтік әсер ету мерзімінің ұзақтығы және ірі қара малды иксодид кенелерінен қорғау кезіндегі экономикалық негіздемесі келтірілген. Зерттеу нәтижесінде акарицидтік тиімділік және препараттардың қалдық акарицидтік әсерінің ұзақтығы кенеге қарсы іс-шараларды жоспарлауда маңызды компо-ненттер болып табылды. Практикалық тұрғыдан маңызды сәт болып оңтүстік аймақтарда ұсынылған акарицидтер жағдайында ірі қара малды иксодид кенелеріне қарсы емдеудің экономикалық негіздемесі саналды. Препараттың өзіндік құны (бағасы) 100 басқа есептегенде салыстырмалы препарат бағасынан 1 788,15 теңгеге артық болғанымен оның қолдану жиілігі кем және қосымша қондырғылар қолдануды талап етпейді. Бұл «Кенем» препаратының қалдық акарицидтік әсерінің ұзақ кезеңіне байланысты, ол 30 күнді құрады, бұл емдеу шараларын жүргізу санын азайтуға мүмкіндік берді.

Ірі қара малды иксодид кенелерінен қорғау кезінде акарицидтерді қолданудың экономикалық негіздемесін есептей отырып, иксодид кенелерінің малға жабысуының алдын алудың ең қолайлы әдісі – бұл «Кенем» препаратын жергілікті қолдану, ол арнайы жабдықтар мен техникалық қызмет көрсету персоналының дағдыларын қажет етпейді, препараттың ұзақтығы 30 күн, осыған байланысты оны бүкіл кенелеу маусынында 1 малға қолдану құны ветеринмен салыстырғанда 44 %-ға арзан, яғни 1 421,4 теңгені құрады.

иксодид кенесі, «Кенем» препараты, акарицидтер, экономикалық негіздеме, емдеу шаралары, эпизоотологиялық ерекшеліктер, тейлериоз, тасымалдаушы, инвазия экстенсивтілігі, инвазия қарқындылығы, анизоцитоз, анемия, гемоглобинурия.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1.Sabanshiyev M.S., Suleimenov M.Zh., Suleimenov T.T. Blood-sucking ticks-carriers ofpyroplasmidosis in the south of Kazakhstan // Bulletin of the Kyrgyz Scientific Research Institute of Animal Husbandry, Veterinary Medicine and Pastures named after Arystanbek Duisheev. - 2007. - No. 1. - P. 328-329.
  2. 2.Turganbaeva G.E., Ibazhanova A.S., Assylkhanov D.U., Shabdarbaeva G.S., KomekbaiM. Dissemination of vector borne transmission of theileriosis of cattle and its diagnosis//«Izdenister, natigeler». KazNAU g., №1, 2018. Almaty. Б. 110-117.
  3. 3.Taurbayeva S.N., Lider L.A. The degree of distribution of cattle theileriasis in SouthKazakhstan. Materials of the Republican scientific-theoretical conference «Seifullin readings - 13: preserving traditions, creating the future», dedicated to the 60th anniversary of S. Seifullin Kazakh Agro-Technical University. - 2017 - Vol. I, Part 2. - P.241-244.
  4. 4.Shabdarbayeva G.S., Akhmetova G.D., Turganbayeva G.E., Balgimbayeva A.I. Practicaltraining in parasitology (Tutorial on arachnoentomology) // Tutorial, 2nd edition. Almaty, «S-Print», 2013, 56 p.
  5. 5.Akbayev M.Sh. Methods of combating with gnat and ixodic ticks in the farms of Ryazanregion / M.Sh. Akbayev [et al.] // Veterinary Medicine. - 2004 - P. 29-32.
  6. 6.Pazanych M.V. Pyroplasmosis in dogs in certain regions of the North Caucasus / M.V.Pazanych // Actual problems of invasive, infectious and non-infectious animal pathology. - 2003. - P. 95-97.
  7. 7.Zhanteliyeva L., Shabdarbaeva G., Ibazhanova A., Kenzhebekova Zh., Balgimbaeva A.Pathological morphology of helminthozes of sheep in Kazakhstan // «Izdenister, natigeler». KazNAU, №2(78) 2018. ISSN 2304-334-02, Almaty, 63-72 б.
  8. 8.Turganbayeva G.E., Shabdarbayeva G.S., Akhmetsadykov N.N., Khusainov D.M.,Asylkhanov D.U., Akhmetzhanova M.M. - Species composition and distribution of ixodic ticks in the south regions of Kazakhstan // «Veterinary Medicine» Jour. No.3(43) / 2015 - Almaty - P. 75–79.
  9. 9.Yelagin V.I., Rashidov A.A., Butayeva M.A. Resistance of ixodic ticks to acaricidal drugs/ V.I. Yelagin, A.A. Rashidov, M.A. Butayeva //Coll. of scientific papers. Dagestan Scientific Research Veterinary Institute. - 1984 - P. 58-61.
  10. 10.Berdikulov M.A., Zhanbyrbayev M.Zh., Suleimenov M.Zh. Epizootology of ixodicticks in the South Kazakhstan region / Paper of KazNIVI Modern measures to combat infectious and invasive diseases in agricultural animals in Kazakhstan -Volume 2 – 2003 - P.233-236.
  11. 11.Shabdarbayeva G.S., Balgimbayeva A.I. Ixodofauna and research on the infection withixodids blood parasites // Materials of Int. scientific and practical conf. «Higher school and agricultural science – for agriculture», dedicated to 100th anniversary of Sadykov B.Kh., 90th anniversary of Fedoseyev V.S., 75th anniversary of Abdilmanov U.A., 2009. Semey. P. 203-208.
  12. 12.Ibraimova A.A., Khusainov D.M., Shabdarbayeva G.S. - Piroplasmosis (babesiosis) indogs in Almaty //St. Grigol Peradze Tbilisi Teaching University. Scientific Works IV. Materiales of International Scientific and Practical Conference «Georgia and Modern World-Challenges, Achievements, Progress». Tbilisi, November 25-26, 2016. P. 310-317.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2021. «КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler. 1 (89) (Mar. 2021), 50–60. DOI:https://doi.org/10.37884/1-2021/06.
(1)«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler 2021, No. 1 (89), 50-60. https://doi.org/10.37884/1-2021/06.
«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ. (2021). Izdenister Natigeler, 1 (89), 50-60. https://doi.org/10.37884/1-2021/06
«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 1 (89), p. 50–60, 2021. DOI: 10.37884/1-2021/06. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/18. Acesso em: 15 sep. 2026.
“«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ”. 2021. Izdenister Natigeler, no. 1 (89) (March): 50-60. https://doi.org/10.37884/1-2021/06.
“«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ” (2021) Izdenister natigeler, (1 (89), pp. 50–60. doi:10.37884/1-2021/06.
[1]“«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ”, Izdenister natigeler, no. 1 (89), pp. 50–60, Mar. 2021, doi: 10.37884/1-2021/06.
“«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ”. Izdenister Natigeler, no. 1 (89), Mar. 2021, pp. 50-60, https://doi.org/10.37884/1-2021/06.
“«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ”. Izdenister natigeler, no. 1 (89) (March 31, 2021): 50–60. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/18.
1.«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler [Internet]. 2021 Mar. 31 [cited 2026 Sep. 15];(1 (89):50-6. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/18
1.«КЕНЕМ» ПРЕПАРАТЫНЫҢ АКАРИЦИДТІК ӘСЕР ЕТУ МЕРЗІМІНІҢ ҰЗАҚТЫҒЫ ЖӘНЕ ІРІ ҚАРА МАЛДЫ ИКСОДИД КЕНЕЛЕРІНЕН ҚОРҒАУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕМЕСІ. Izdenister natigeler. 2021;(1 (89):50-60. doi:10.37884/1-2021/06