ASSESSMENT AND ANALYSIS OF THE WATER MANAGEMENT BALANCE OF THE BARTOGAI RESERVOIR IN THE SHELEK RIVER BASIN

Aman Zhandiyar; Kanat Tireuov; Ainura Aldiyarova; Dana Tungatar

doi:10.37884/4-2025/51

Аңдатпа

Бартоғай су қоймасы Алматы қаласынан 175 км және Шелек ауылынан 70 км қашықтықта орналасқан Бартоғай шатқалында орналасқан. Су қоймасының жобалық жалпы сыйымдылығы – 320 млн м³, оның ішінде өлі көлемі – 70 млн м³ және пайдалы көлемі – 250 млн м³. Бөгеттің биіктігі – 60 м, жотасының ұзындығы – 325 м, ал жалғастырушы дамбалардың жалпы ұзындығы – 250 м.

2023 жылы «Қазгипроводхоз» институты көпфакторлы зерттеу жүргізіп, Бартоғай су қоймасы бөгетінің қауіпсіздік декларациясын дайындады. Есепке сәйкес, су қоймасының жалпы жағдайы қанағаттанарлық деп бағаланған. Зерттеу нәтижелерінің негізінде «Алматы облысындағы Бартоғай су қоймасы бөгетінің сейсмотұрақтылығын арттыру және қайта жаңарту» жобасы бойынша жобалық-сметалық құжаттама әзірленуде. Бұл жоба 2024 жылғы бюджет өтініміне енгізілген.

Қазіргі уақытта су қоймасы Балқаш-Алакөл су ресурстарын реттеу, пайдалану және қорғау жөніндегі бассейндік инспекция бекіткен пайдалану режиміне сәйкес жинақтау режимінде жұмыс істейді. 2024 жылғы 10 сәуірдегі жағдай бойынша су көлемі 276,92 млн м³ құрады, бұл жобалық сыйымдылықтың 86%-ын құрайды. 2023 жылдың дәл осы кезеңінде су көлемі 289,84 млн м³ болған. Су келімі – 10,7 м³/с, ал ағызу – 0,2 м³/с. Тасқын суды қабылдау үшін бос сыйымдылық 14% болды.

су ресурстары су қоймалары су пайдалану су балансы су алу

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

1. S.A. Dvinskih, A.B.Kitaev Osobennosti funkcionirovanija vodohranilishha kak prirodnotehnogennogo obekta. Geograficheskij vestnik 2 (29), 2014 – S.34-41 (In Russian).
2. Metodika raschjota vodohozjajstvennyh balansov vodnyh obektov g. Dushanbe, Tadzhikistan 2021 – 40 s (In Russian).
3. Skoceljas I., Li V., & Popova V. (2023). Vodnyj balans Kapshagajskogo vodohranilishha . Gidrometeorologija i jekologija, (1), 38–54 (In Russian).
4. Zhandijar , A., Arystanov, M., Aldijarova , A., & Kalmashova , A. (2025). Gidrograficheskaja i gidrologicheskaja harakteristiki reki Shelek. Izdenister Natigeler, (3 (107), 582–589. https://doi.org/10.37884/3-2025/57 (In Russian).
5. Arystanov M., Zhandijar A., & Zhaparkulova E. (2025). Analiz istochnikov oroshenija i sostojanija orositel'nyh sistem Almatinskoj oblasti. Izdenister Natigeler, (3 (107), 574–581. https://doi.org/10.37884/3-2025/56 (In Russian).
6. Narbaev M., Kasymbekov Zh., & Narbaev T. (2023). Ustanovlenie normativov obespechennosti vodohranilishha mnogoletnego regulirovanija kompleksnogo naznachenija. Gidrometeorologija i jekologija, (4), 139–143 (In Russian).
7. Balhash-Alakol'skaja bassejnovaja inspekcija po regulirovaniju, ohrane i ispol'zovaniju vodnyh resursov. Otchet o dejatel'nosti za 2024 god, Almaty 2025 –193 s. (In Russian).
8. Narbaev, M. . (2023). Opredelenie sezonnoj sostavljajushhej poleznoj emkosti vodohranilishha mnogoletnego regulirovanija kompleksnogo naznachenija. Gidrometeorologija i jekologija, (3), 68-73 (In Russian).
9.Zhanabayeva A.Z., Narbayeva K.T., Ismailova G.K., Ospanova M.S., Rodrigo-Ilarri J. Assessment of the reservoirs impact on the maximum runoff of the Syrdarya river (2024) News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences, 2024 (4), pp. 85 - 95, DOI: 10.32014/2024.2518-170X.427
10. Narbayev T., Zauerbek A.K., Narbayev M., Narbayeva K. Improvement of the methodology and scientific-technical basis of the adjustment parameters of reservoirs in the pool of undrained rivers (case study of ile river basin) (2017) News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences, 3 (423), pp. 100 – 113.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2025. ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ. Izdenister natigeler. 4 (108) (Dec. 2025), 501–508. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2025/51.

(1)ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ. Izdenister natigeler 2025, No. 4 (108), 501-508. https://doi.org/10.37884/4-2025/51.

ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ. (2025). Izdenister Natigeler, 4 (108), 501-508. https://doi.org/10.37884/4-2025/51

ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ. Izdenister natigeler, [S. l.], n. 4 (108), p. 501–508, 2025. DOI: 10.37884/4-2025/51. Disponível em: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1145. Acesso em: 15 sep. 2026.

“ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ”. 2025. Izdenister Natigeler, no. 4 (108) (December): 501-8. https://doi.org/10.37884/4-2025/51.

“ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ” (2025) Izdenister natigeler, (4 (108), pp. 501–508. doi:10.37884/4-2025/51.

[1]“ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ”, Izdenister natigeler, no. 4 (108), pp. 501–508, Dec. 2025, doi: 10.37884/4-2025/51.

“ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ”. Izdenister Natigeler, no. 4 (108), Dec. 2025, pp. 501-8, https://doi.org/10.37884/4-2025/51.

“ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ”. Izdenister natigeler, no. 4 (108) (December 30, 2025): 501–508. Accessed September 15, 2026. https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1145.

1.ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ. Izdenister natigeler [Internet]. 2025 Dec. 30 [cited 2026 Sep. 15];(4 (108):501-8. Available from: https://agrosoil.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1145

1.ШЕЛЕК ӨЗЕНІ АЛАБЫНДАҒЫ БАРТОҒАЙ СУ ҚОЙМАСЫНЫҢ СУ ШАРУАШЫЛЫҚ БАЛАНСЫН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ. Izdenister natigeler. 2025;(4 (108):501-508. doi:10.37884/4-2025/51

[1] 1. S.A. Dvinskih, A.B.Kitaev Osobennosti funkcionirovanija vodohranilishha kak prirodnotehnogennogo obekta. Geograficheskij vestnik 2 (29), 2014 – S.34-41 (In Russian).

[2] 2. Metodika raschjota vodohozjajstvennyh balansov vodnyh obektov g. Dushanbe, Tadzhikistan 2021 – 40 s (In Russian).

[3] 3. Skoceljas I., Li V., & Popova V. (2023). Vodnyj balans Kapshagajskogo vodohranilishha . Gidrometeorologija i jekologija, (1), 38–54 (In Russian).

[4] 4. Zhandijar , A., Arystanov, M., Aldijarova , A., & Kalmashova , A. (2025). Gidrograficheskaja i gidrologicheskaja harakteristiki reki Shelek. Izdenister Natigeler, (3 (107), 582–589. https://doi.org/10.37884/3-2025/57 (In Russian).

[5] 5. Arystanov M., Zhandijar A., & Zhaparkulova E. (2025). Analiz istochnikov oroshenija i sostojanija orositel'nyh sistem Almatinskoj oblasti. Izdenister Natigeler, (3 (107), 574–581. https://doi.org/10.37884/3-2025/56 (In Russian).

[6] 6. Narbaev M., Kasymbekov Zh., & Narbaev T. (2023). Ustanovlenie normativov obespechennosti vodohranilishha mnogoletnego regulirovanija kompleksnogo naznachenija. Gidrometeorologija i jekologija, (4), 139–143 (In Russian).

[7] 7. Balhash-Alakol'skaja bassejnovaja inspekcija po regulirovaniju, ohrane i ispol'zovaniju vodnyh resursov. Otchet o dejatel'nosti za 2024 god, Almaty 2025 –193 s. (In Russian).

[8] 8. Narbaev, M. . (2023). Opredelenie sezonnoj sostavljajushhej poleznoj emkosti vodohranilishha mnogoletnego regulirovanija kompleksnogo naznachenija. Gidrometeorologija i jekologija, (3), 68-73 (In Russian).

[9] 9.Zhanabayeva A.Z., Narbayeva K.T., Ismailova G.K., Ospanova M.S., Rodrigo-Ilarri J. Assessment of the reservoirs impact on the maximum runoff of the Syrdarya river (2024) News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences, 2024 (4), pp. 85 - 95, DOI: 10.32014/2024.2518-170X.427

[10] 10. Narbayev T., Zauerbek A.K., Narbayev M., Narbayeva K. Improvement of the methodology and scientific-technical basis of the adjustment parameters of reservoirs in the pool of undrained rivers (case study of ile river basin) (2017) News of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, Series of Geology and Technical Sciences, 3 (423), pp. 100 – 113.